Αναρτήθηκε σε 6 Ιουνίου, 2025 κατηγορία: Νέα της Ομάδας, Συνέδρια | Tags: εκπαίδευση, Επιστήμη, Έρευνα, Ιδέες, Ιστορία, Λογοτεχνία, μαθηματικά, τέχνη, Τεχνητή Νοημοσύνη

Με μεγάλη χαρά, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ ανακοινώνει τη διοργάνωση του τριήμερου Εργαστηρίου Ιδεών, «Ιστορίες Αγνώστων – Θεσσαλονίκη 2025», σε συνεργασία με το Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη.

Ημερομηνίες και Τοποθεσία

Το φετινό εργαστήριο θα διεξαχθεί την Παρασκευή 4, το Σάββατο 5 και την Κυριακή 6 Ιουλίου 2025 στις αίθουσες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στην πόλη της Θεσσαλονίκης (Εγνατίας 156).

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε να παρακολουθήσετε τις ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις του τριημέρου και να συμμετάσχετε σε μια γόνιμη συνάντηση που συνδυάζει διαλέξεις, πρωτότυπα εργαστήρια και βιβλιοπροτάσεις.

Κατά τη διάρκεια του τριημέρου, οι διαλέξεις αναπτύσσουν με πρωτότυπο και στοχαστικό πνεύμα διαφορετικές όψεις της επιστημονικής σκέψης. Θα περιηγηθούμε στις σχέσεις μεταξύ θεωρητικών και θετικών επιστημών, θα διερευνήσουμε τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στη δημιουργική γραφή και την επιστήμη, θα προσεγγίσουμε τις διαδρομές όπου τα μαθηματικά συναντούν την τέχνη και τη λογοτεχνία, θα εξετάσουμε τις «επαναστάσεις» στην υπολογιστική στατιστική και τη δυναμική αλληλεπίδραση επιστήμης, τέχνης και μουσικής.

Τα εργαστήρια του προγράμματος έχουν σχεδιαστεί για να ενεργοποιήσουν τη δημιουργική σκέψη, διερευνώντας με καινοτόμους τρόπους τη μετάβαση από το παραδοσιακό παραμύθι στην ψηφιακή αφήγηση, τη συγγραφή ιστοριών εμπνευσμένων από την επιστήμη, τη σύνδεση του θεάτρου με τα μαθηματικά και τις γεωμετρικές αρχές που διέπουν τη ζωγραφική τέχνη. Οι βιβλιοπροτάσεις προτείνουν και παρουσιάζουν επιλεγμένα βιβλία, σύγχρονα και κλασικά, προσφέροντας ερεθίσματα για συζήτηση και ενισχύοντας τον διάλογο και την ανταλλαγή ιδεών.

Στόχος μας είναι να αναδείξουμε, μέσα από τις διαλέξεις και τις δράσεις του Εργαστηρίου, τους δεσμούς, τους φανερούς και δυσδιάκριτους συσχετισμούς που υπάρχουν ανάμεσα στις θετικές και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, την τεχνολογία, καθώς και σε άλλες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης.

 

Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη για το κοινό

Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή

στις διαλέξεις και στα εργαστήρια της διοργάνωσης στη φόρμα που θα βρείτε, εδώ

 

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Παρασκευή, 4 Ιουλίου 2025

Διαλέξεις

• 17:30: Εισαγωγικές ομιλίες – Χαιρετισμοί

 

• 18:00 – 19:00 | Ομιλητής: Βασίλης Βαρβαρέσος | «Η μουσική είναι Μαθηματικά; Αλήθειες και Μύθοι γύρω από μία κοινοτοπία»

Το ότι η Μουσική και τα Μαθηματικά σχετίζονται άρρηκτα είναι μια sine qua non παραδοχή σε κάθε συζήτηση επαϊόντων. Από φιλοσοφικές τράπεζες έως συζητήσεις σαλονιού, όταν αυτοί οι δύο χώροι της ανθρώπινης εμπειρίας συναντιούνται, πάντα κάποιος θα θέσει στο τραπέζι τη σύνδεση Μουσικής και Μαθηματικών ως προφανή. Και μάλιστα με τρόπο αδιαμφισβήτητο: όσο σίγουρο το ότι ο Ήλιος θα ανατείλει, άλλο τόσο σίγουρο το ότι τελικά (με άλλα λόγια: πιο κάτω δεν έχει) η Μουσική είναι Μαθηματικά.

Με αυτή την ομιλία, θα θέλαμε να αποδομήσουμε, να αποοικειοποιηθούμε και να ξανασυναντηθούμε με αυτή την de facto παραδοχή. Θα προσπαθήσουμε να την τοποθετήσουμε πρώτον στο ιστορικό της πλαίσιο και δεύτερον στο εννοιολογικό της. Θα συζητήσουμε το τι σηματοδοτεί, στην Ιστορία της Δυτικής Μουσικής (αλλά τελικά όχι μόνο) αυτό το πάντρεμα Μαθηματικών και Μουσικής. Θα εξετάσουμε, εν τέλει, αν αυτή η σύνδεση όντως ισχύει, σε ποιο βαθμό και — σε περίπτωση που τα πράγματα είναι τελικά πιο περίπλοκα από όσο φανταζόμαστε– τι θα μπορούσαμε να κερδίσουμε (και να χάσουμε) με το να σταθούμε κριτικά απέναντι σε μία από τις πιο σθεναρά συμπαγείς κοινοτοπίες στην Ιστορία της Τέχνης.

• Ο Βασίλης Βαρβαρέσος θεωρείται ως ένας από τους πιο συναρπαστικούς ερμηνευτές της γενιάς του. Νικητής του διαγωνισμού της Young Concert Artists σε ηλικία 14 ετών, κάνει το ντεμπούτο του ως ρεσιταλίστ και ως σολίστ με ορχήστρα σε κάποιες από τις σημαντικότερες αίθουσες της Αμερικής και της Ευρώπης: Carnegie Hall, Avery Fisher Hall, Kennedy Center, 92nd Street Y αλλά και στη Musikverein της Βιέννης, Tonhalle της Ζυρίχης, Konzerthaus του Βερολίνου, Concertgebouw του Άμστερνταμ και Salle Gaveau του Παρισιού. Στη διάρκεια της καριέρας του συνεργάζεται με προσωπικότητες όπως Christoph Eschenbach, Pinchas Zuckerman, Maria Joao Pires, Λεωνίδας Καβάκος, Δημήτρης Τηλιακός, Γιώργος Δεμερτζής, και Νόε Ινουί. Οι δισκογραφικές του δουλειές έχουν αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές, με τη Figaro να δίνει 5 αστέρια στον πρώτο προσωπικό του δίσκο στο Παρίσι. Συμπράττει με όλες τις μεγάλες ελληνικές ορχήστρες, και εμφανίζεται σταθερά στα μεγάλα Φεστιβάλ της χώρας. Η φετινή του σεζόν περιλαμβάνει εμφανίσεις στο φεστιβάλ Piano a Sainte Ursanne, στο Chania Chamber Music Festival καθώς και τη σύμπραξή του με τις ορχήστρες του Dessau και την Orchestre de Chambre de Zurich. Είναι απόφοιτος της Σχολής Juilliard της Νέας Υόρκης καθώς και του CNSM του Παρισιού. Από το 2021 είναι καθηγητής πιάνου στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.

 

• 19:00 – 20:00 | Ομιλητής: Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος | «Θεωρητικές και Θετικές Επιστήμες – Διαζύγιο ή επαναπροσέγγιση;»

Παρά τον αυστηρό διαχωρισμό ανάμεσα στις (αποκαλούμενες) θεωρητικές και τις θετικές επιστήμες που εξακολουθεί να «υποστηρίζεται» από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και την όντως υπαρκτή οντολογική διαφοροποίηση των αντικειμένων μελέτης τους –η οποία έχει τις συνέπειές της και για τις συχνά διαφορετικές επιστημολογίες και μεθοδολογίες που ακολουθούνται κατά τη μελέτη τους– οι ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, αφενός, και οι φυσικές και βιολογικές επιστήμες, αφετέρου, γνωρίζουν ενδιαφέρουσες πορείες σύγκλισης και τομών, όπως και απόκλισης και διάστασης. Πώς και πότε συμβαίνει αυτό; Είναι η σύγκλιση ή η απόκλιση εντονότερη σήμερα απ’ ό,τι  στο παρελθόν; Προωθεί η διεπιστημονικότητα τη σύγκλιση ή όχι; Χωρίς να επικεντρώνεται σε θέματα φιλοσοφίας της επιστήμης αλλά αξιοποιώντας περιγραφικές διαπιστώσεις, η ομιλία αποσκοπεί στο να αναδείξει μερικές από τις πολλές, ιδιαίτερα πολύπλοκες και απρόσμενες διαδρομές που χαρακτηρίζουν τη σχέση των θεωρητικών με τις θετικές επιστήμες.

• Ο Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακά στις Ευρωπαϊκές Σπουδές στο LSE, απ’ όπου απέκτησε και το διδακτορικό του στις Διεθνείς Σχέσεις. Το θέμα της διδακτορικής διατριβής του ήταν: Scientific Realism in the Philosophy of Science and International Relations. Σήμερα είναι Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Υπήρξε, επίσης, ο ιδρυτικός διευθυντής της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού για τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες, Quantum, ενώ είναι συγγραφέας και μερικών βιβλίων.

 

Βιβλιοπροτάσεις

• 20:00 – 21:15

 

• • Κατερίνα Καλφοπούλου: Όταν παύουμε να καταλαβαίνουμε τον κόσμο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ
  • Γιάννης Θωμαΐδης: Πίσω από το πέπλο του Τεύκρου Μιχαηλίδη
  • Άννα Γαβριήλ: Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν της Μπέτι Σμιθ
  • Αγγελική Φατίση: Γένεσις του Βαγγέλη Μπέκα

 

Σάββατο, 5 Ιουλίου 2025

Διαλέξεις

• 10:00 – 11:00 | Ομιλητής: Ανδρέας Λύκος | «Από τη γραμμή στην τέταρτη διάσταση: όταν τα μαθηματικά ζωγραφίζουν τον χώρο»

Σε αυτή την ομιλία πραγματοποιούμε ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο με οδηγό τα μαθηματικά και τον χρωστήρα της τέχνης. Ξεκινώντας από πίνακες πριν την ανακάλυψη της προοπτικής, όπου η διάσταση του βάθους απουσιάζει, περνάμε στην Αναγέννηση όπου ο Μπρουνελέσκι και οι σύγχρονοί του χάρισαν στον καμβά την τρίτη διάσταση. Αργότερα, η οπτική μεταμορφώνεται σε παιχνίδι αντιλήψεων. Μέσα από έργα των Νταλί, Πικάσο, Ντυσάν, Μαγκρίτ, Έσερ, Μάλεβιτς, Γκονσάλβες κ.ά. εξερευνούμε τον τρόπο που οι καλλιτέχνες οραματίστηκαν την τέταρτη διάσταση, τον χρόνο και το άπειρο. Η τέχνη γίνεται το πεδίο όπου τα μαθηματικά ξεδιπλώνονται αισθητικά, και ανακαλύπτουμε ότι όταν ο πολιτισμός κοιτάζει προς το άγνωστο, μιλά πάντα τη γλώσσα των διαστάσεων.

• Ο Ανδρέας Λύκος γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1975. Σπούδασε Μαθηματικά και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Στατιστική. Εργάζεται στο 3ο Πειραματικό ΓΕΛ Κομοτηνής. Κάθε χρόνο συντονίζει και σχολικούς ομίλους και πολιτιστικά προγράμματα που έχουν ως κύριο αντικείμενο την αναζήτηση της συνάφειας των μαθηματικών με τη λογοτεχνία, τις τέχνες και την ιστορία. Σχετικές του εργασίες έχουν παρουσιαστεί σε συνέδρια και ημερίδες. Έχει γράψει τη νουβέλα Αναμνήσεις Συμμετρίας, τα αστυνομικά μυθιστορήματα Το πιστόλι του Νεύτωνα και Ματωμένο χειρόγραφο, καθώς και μια σειρά διηγημάτων που περιέχονται στο βιβλίο Ιστορίες στο π και φ. Το διήγημά του «Αριθμητικές φιλοδοξίες» περιέχεται στον συλλογικό τόμο Μάνη νουάρ. Είναι μέλος της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας (ΕΛΣΑΛ) και της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ.

 

• 11:00 – 12:00 Ομιλητής: Τεύκρος Μιχαηλίδης | «Μια ωραία ατμόσφαιρα: διαμάχες γύρω από τα μαθηματικά»

Συχνά η πορεία των μαθηματικών συνταράχτηκε από περιστατικά διενέξεων που σε κάποιες περιπτώσεις εκτραχύνθηκαν σε βαθμό που να ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της ακαδημαϊκής ευπρέπειας. Σε αρκετές περιπτώσεις η ανάφλεξη προκλήθηκε  από προσωπικές φιλοδοξίες και αντιπαλότητες. Κάποιες φορές όμως το αντικείμενο της διαμάχης ήταν ουσιαστικές διαφωνίες γύρω από τη φύση και το περιεχόμενο της μαθηματικής επιστήμης. Μερικές από αυτές τις σημαντικές διαμάχες θα περιγράψουμε, προσπαθώντας να εξηγήσουμε τόσο το πραγματικό τους αντικείμενο όσο και το μερίδιο ευθύνης που πρέπει να αποδοθεί στην εκρηκτική προσωπικότητα των πρωταγωνιστών.

• Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης γεννήθηκε το 1954 στην Αθήνα και κατάγεται από την Κύπρο. Είναι διδάκτωρ των μαθηματικών του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Curie. Από το 1981 έως το 2022 δίδαξε μαθηματικά στη μέση εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και μελέτες σχετικά με τη διδακτική των μαθηματικών, την εισαγωγή της πληροφορικής στην εκπαίδευση και τη χρήση της αφήγησης και της ιστορίας στη διδασκαλία των μαθηματικών. Έχει κατά καιρούς συνεργαστεί με τις εφημερίδες Τα Νέα, Ελευθεροτυπία, Ελεύθερος Τύπος και Καθημερινή. Έχει μεταφράσει από τα αγγλικά και τα γαλλικά 52 βιβλία, λογοτεχνικά και επιστημονικά, σχετικά με τα μαθηματικά και την ιστορία των επιστημών. Έχει γράψει έντεκα μυθιστορήματα «Μαθηματικής Λογοτεχνίας» και με διηγήματά του συμμετέχει σε δεκατρείς συλλογικούς τόμους. Το 2006 η γαλλική κυβέρνηση του απένειμε τον τίτλο τού Chevalier dans l’ Ordre des Palmes Academiques. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ και της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας.

 

Εργαστήρια

• Όλοι οι σύνεδροι θα παρακολουθήσουν και τα δύο εργαστήρια το ίδιο πρωί, χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Η ομάδα Α θα παρακολουθήσει το πρώτο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το δεύτερο από 13:10 –  14:10. Η ομάδα Β θα παρακολουθήσει το δεύτερο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το πρώτο από 13:10 – 14:10. Έτσι, όλοι θα παρακολουθήσουν εναλλάξ και τα δύο εργαστήρια τα οποία θα διεξαχθούν δύο φορές.

 

• Κατερίνα Καλφοπούλου, μαθηματικός, συγγραφέας |«Από την ‘παραδοσιακή δραστηριότητα’ στην ψηφιακή αφήγηση: μια σχέση…αγάπης»

Στο εργαστήριο θα δούμε πώς κατά τη διδασκαλία ενός μαθήματος μια ‘παραδοσιακή δραστηριότητα’ μπορεί να διαμορφωθεί κατάλληλα μέσα από τα σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαλεία ψηφιακής αφήγησης, συνδυάζοντας το διδασκόμενο γνωστικό αντικείμενο με την αφήγηση και την τεχνολογία, ώστε να συμβάλλει στην καλλιέργεια ψηφιακών και ήπιων δεξιοτήτων, ενισχύοντας επιπλέον το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή των μαθητών/τριών.

• Η Κατερίνα Καλφοπούλου σπούδασε Μαθηματικά και έκανε Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Εκπαίδευση, εστιάζοντας στην Κοινωνιογλωσσολογία, στην εκπαιδευτική έρευνα στην πράξη και στη διδακτική των Φυσικών Επιστημών. Ως μέλος της Ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ διοργανώνει από το 2007 ημερίδες και διαλέξεις με στόχο τη διασύνδεση των Μαθηματικών με την Τέχνη και τον Πολιτισμό. Συντονίζει λέσχες ανάγνωσης εντός και εκτός σχολείων. Από τις εκδόσεις Τραυλός κυκλοφορούν τα βιβλία της Ο Γιάννης που αγάπησα. Ιστορίες ανατροπής στην τάξη των μαθηματικών (2017) και Σε φάση μετάβασης. Ιστορίες (συν)εργασίας στην τάξη των γυμνασιακών μαθηματικών (2018). Με κείμενά της συμμετέχει σε δύο συλλογικά έργα με τίτλο Οι εκπαιδευτικοί γράφουν…, εκδόσεις Γράφημα (2019, 2020).

 

•  Τεύκρος Μιχαηλίδης, μαθηματικός, συγγραφέας – «Γράψε κι εσύ μια μαθηματική ιστορία: εργαστήριο δημιουργικής γραφής»

Οι συμμετέχοντες σε μικρές ομάδες των 4-5 ατόμων θα σχεδιάσουν το σκελετό μιας ιστορίας που θα συνδέεται μ’ ένα πραγματικό ή φανταστικό μαθηματικό θέμα. Ενδεικτικά προτείνονται τρεις θεματικές ενότητες. Οι ομάδες θα αποφασίσουν πού θα επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους, επιλέγοντας κάποιες από τις ιδέες που προτείνονται. Τονίζεται ότι δεν απαιτείται καμιά μαθηματική γνώση για τη συμμετοχή στο εργαστήριο.

1η θεματική ενότητα:  Κι αν δεν υπάρχει αύριο; Το σύνδρομο Galois

Ένας ερευνητής κάνει μια σημαντική ανακάλυψη. Την επομένη πρόκειται να διατρέξει κάποιον σοβαρό  κίνδυνο με μεγάλη πιθανότητα θανάτου ή άνοιας  (δύσκολη εγχείρηση, επικίνδυνο ταξίδι…)

2η θεματική ενότητα: Το χρυσό θεώρημα. Το σύνδρομο Perelman-Ηardy

Ο κεντρικός ήρωας ανακαλύπτει μια μέθοδο ή ένα θεώρημα που ενδέχεται να έχει ιδιαίτερα κερδοφόρες εφαρμογές (χρηματιστήριο, κωδικοποίηση, διαχείριση δεδομένων…). Φοβάται (ή κάποιος άλλος που το μαθαίνει φοβάται) ότι η ανακάλυψή του αποτελεί ενδεχομένως:

• Θρυαλλίδα για εγκληματική δράση
• Υποβοήθηση πολιτικού ή στρατιωτικού αυταρχισμού
• Απειλή για το περιβάλλον

3η θεματική ενότητα: Το αιρετικό θεώρημα. Το σύνδρομο του Ίππασου

Ένας μαθηματικός (επαγγελματίας ή ερασιτέχνης) καταρρίπτει μια εικασία που όλοι πίστευαν ότι είναι αληθής και σύντομα θα αποδειχθεί ή ανακαλύπτει ένα σοβαρό λάθος που καθιστά άχρηστη μια απόδειξη ενός σημαντικού θεωρήματος.

• Αυτός που διατύπωσε την εικασία ή απέδειξε λανθασμένα το θεώρημα είναι ο πατέρας του, ο μέντοράς του, η αγαπημένη (ή ο αγαπημένος) του.
• Το άτομο που θίγεται από την απόδειξή του είναι βαριά άρρωστο ή κατέχει ισχυρή θέση.
• Φοβάται ότι έχει κάνει ο ίδιος λάθος αλλά δεν έχει τρόπο να το ελέγξει, δεν εμπιστεύεται κανέναν.
• Επειδή είναι άσημος και η ανακάλυψή του μοιάζει εξωπραγματική, κανένας δεν ενδιαφέρεται να την ελέγξει.

 

 

Απογευματινές εκδηλώσεις 

 

• 18:00 – 19:00 | Ομιλητής: Ευστράτιος Γαλλόπουλος | «To Chat or not to chat? Μήτρες, γραφήματα και εργοδική λογοτεχνία για μικρούς και μεγάλους»

«Η ζωή είναι πολλές μικρές γραμμές· καθεμία τελειώνει σε μια επιλογή και διακλαδίζεται δεξιά και αριστερά. Μόλις λυθεί ένα πρόβλημα, βρίσκεσαι μπροστά σε ένα άλλο, που ξεπηδά από το πρώτο». Κάπως έτσι ξεκινά μία ιστορία του 1930, πρωτόλεια της αποκαλούμενης εργοδικής λογοτεχνίας. Θα αναφερθούμε σε αυτήν και σε μερικές παρόμοιες που παρουσιάζουν απρόσμενο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, των διαδραστικών παιχνιδιών και του ChatGPT, και θα δείξουμε πώς η εργοδική λογοτεχνία, τα μαθηματικά και η υπολογιστική δημιουργούν ευκαιρίες για διασκεδαστικές αφηγήσεις, συνθέσεις και αναλύσεις με συμμετέχοντες πολλούς ευφυείς δημιουργούς, όπως ο Ευγένιος Τριβιζάς και τα νόστιμα ντολμαδάκια του, οι ιδρυτές της Google, ο Κενώ και οι Ουλιπό, ακόμα και ο Diderot σε cameo. Θα αναπτύξουμε επίσης κάποιους προβληματισμούς σχετικά με τις παιγνιώδεις αυτές ενασχολήσεις.

• Ο Ευστράτιος Γαλλόπουλος είναι Αντιπρόεδρος και από το 1996 Καθηγητής στο Τμήμα Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, ενώ κατά το διάστημα 2017-2022 υπήρξε Πρόεδρος του τμήματος. Κατέχει διδακτορικό στην Επιστήμη των Υπολογιστών από το University of Illinois (UIUC) και πτυχίο Μαθηματικών από το ImperialCollege. Διετέλεσε ερευνητής στο Center for Supercomputing for R&D του UIUC, συνέβαλε στην ανάπτυξη δύο πρωτοποριακών παράλληλων συστημάτων, του Massively Parallel Processor (στη NASA) και του Cedar (στο UIUC) και έχει διδάξει στα UC Santa Barbara, UIUC, Purdue, Rennes και Padova. Η έρευνα και οι δημοσιεύσεις του αφορούν τις περιοχές της παράλληλης επεξεργασίας και του επιστημονικού υπολογισμού υψηλής επίδοσης με έμφαση στην υπολογιστική μητρών και σχετικές εφαρμογές.

 

• 19:00 – 20:00 | Ομιλητής: Νικόλαος Σαμαράς | «Ο Συγγραφέας, η ΤΝ και το Παιχνίδι της Μίμησης: Ποιος κρατάει την πένα;»

Στην ομιλία αυτή παρουσιάζεται η συνάντηση της ανθρώπινης δημιουργικότητας με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), μέσα από το πρίσμα της λογοτεχνικής γραφής. Ξεκινώντας από το περίφημο Παιχνίδι της Μίμησης του Alan Turing, εξετάζεται η φιλοσοφική και τεχνολογική βάση της ΤΝ: μπορεί ένας υπολογιστής να “σκεφτεί”; Κι αν μπορεί να σκεφτεί, μπορεί άραγε να “γράψει”; Να “δημιουργήσει” πνευματικά έργα; Στη συνέχεια, παρουσιάζονται παραδείγματα απόπειρας συγγραφής από ΤΝ: από διηγήματα και ποιήματα, μέχρι λογοτεχνικές συνεργασίες ανάμεσα σε ανθρώπους και μηχανές. Τι σημαίνει έμπνευση στην εποχή των αλγορίθμων και ποιος είναι τελικά ο ρόλος του συγγραφέα όταν η “πένα” μπορεί να βρίσκεται σε ένα ψηφιακό χέρι; Τέλος, προτείνεται ένα πρακτικό πλαίσιο: πώς μπορεί ένας συγγραφέας να αξιοποιήσει την ΤΝ ως εργαλείο πλοκής, ύφους, ακόμα και δημιουργικής έκπληξης. Μέσα από μια περίπτωση μελέτης, παράδειγμα γραφής διηγήματος με τη βοήθεια ΤΝ, επανεξετάζεται ο ρόλος του ανθρώπου ως δημιουργού με τη νέα δυναμική που γεννιέται στη λογοτεχνία του αύριο.

• Ο Νικόλαος Σαμαράς είναι Καθηγητής στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Από τον Απρίλιο του 2016 υπηρετεί ως Διευθυντής του θεσμοθετημένου εργαστηρίου με τίτλο «Εργαστήριο Υπολογιστικών Μεθοδολογιών & Επιχειρησιακής Έρευνας – CMOR Lab (http://cmor.uom.gr/)» στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του είναι η σύνδεση της Επιστήμης των Υπολογιστών με την Επιχειρησιακή Έρευνα και τη Μηχανική Μάθηση. Συγκεκριμένα, έχει ασχοληθεί ερευνητικά με: (i) Γραμμική/Μη γραμμική βελτιστοποίηση, (ii) Δικτυακή βελτιστοποίηση, (iii) Επιστημονικούς Υπολογισμούς και (iv) Μηχανική Μάθηση. Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 45 εργασίες σε διεθνή περιοδικά, περισσότερες από 100 εργασίες σε εθνικά και διεθνή συνέδρια. Τέλος, έχει συγγράψει 5 βιβλία (2 στα Αγγλικά και 3 στα Ελληνικά). Συμμετείχε σε περισσότερα από 20 Ευρωπαϊκά και Εθνικά Ερευνητικά Προγράμματα εκ των οποίων στα 7 υπήρξε Επιστημονικός Υπεύθυνος.

 

Βιβλιοπροτάσεις

• 20:00 – 21:00

 

• • Δημήτρης Ιωάννου: Η φωνή στα χέρια της της Ντορίνας Παπαλιού
  • Μαρία Λυκάρτση: Ο Κοσμοναύτης του Σπύρου Γιαννακόπουλου
  • Φιλοθέη Κολίτση: 1984 του Τζορτζ Όργουελ

 

Κυριακή, 6 Ιουλίου 2025

Διαλέξεις

• 10:00 – 11:00 | Ομιλητής: Θοδωρής Πιερράτος  | «Επιστήμη και τέχνη: δύο ξένοι στην ίδια πόλη;»

Ο Πωλ Ντιράκ, ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς του 20ού αιώνα, δήλωσε κάποια στιγμή ότι η επιστήμη και η τέχνη αποτελούν δύο αντίθετους πόλους της ανθρώπινης διανόησης καθώς επιδιώκουν το ακριβώς αντίθετο. Η επιστήμη προσπαθεί να περιγράψει τον περίπλοκο κόσμο όσο πιο απλά γίνεται, ενώ η τέχνη προσπαθεί να περιγράψει το απλό και καθημερινό με περίπλοκο τρόπο. Ο Αϊνστάιν από την άλλη είπε κάποτε ότι ίσως η πιο όμορφη εμπειρία που μπορεί να έχουμε είναι το μυστήριο. Είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από την επιστήμη αλλά και από την τέχνη. Ποια κοινά χαρακτηριστικά μοιράζονται επιστήμη και τέχνη; Πώς αυτά εμφανίζονται στη μυθοπλασία; Πώς μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε στη διδασκαλία στο σχολείο ώστε να προσφέρουμε την ευκαιρία στα παιδιά να αντιληφθούν τον κοινό τόπο που μοιράζονται επιστήμη και τέχνη;

• Ο Θοδωρής Πιερράτος έχει σπουδάσει Φυσική στο Τμήμα Φυσικής του Α.Π.Θ., απέκτησε Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Φυσική από το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διδακτορικό δίπλωμα στη Διδακτική της Φυσικής από το Τμήμα Φυσικής του Α.Π.Θ. Είναι εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και από το 2012 είναι Υπεύθυνος του Ε.Κ.Φ.Ε. Ευόσμου. Έχει γράψει το εφηβικό μυθιστόρημα Καταραμένη Φυσική. Το κυνήγι των μυστικών του Σύμπαντος που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πηγή, καθώς και το βιβλίο Οδηγός Διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών με πειράματα που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΡΟΠΗ. Έχει μεταφράσει από τα αγγλικά το βιβλίο Μαύρο Σύννεφο του Φρεντ Χόιλ που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΡΟΠΗ.

 

• 11:00 – 12:00 | Ομιλητής: Απόστολος Δοξιάδης | «Δεν υπάρχουν μεγάλες ιστορίες (There’s no such thing as a long story)»

 

• Ο Απόστολος Δοξιάδης είναι συγγραφέας και ιδρυτικό μέλος της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ.

Εργαστήρια

• Όλοι οι σύνεδροι θα παρακολουθήσουν και τα δύο εργαστήρια το ίδιο πρωί, χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Η ομάδα Α θα παρακολουθήσει το πρώτο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το δεύτερο από 13:10 –  14:10. Η ομάδα Β θα παρακολουθήσει το δεύτερο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το πρώτο από 13:10 – 14:10. Έτσι, όλοι θα παρακολουθήσουν εναλλάξ και τα δύο εργαστήρια τα οποία θα διεξαχθούν δύο φορές.

 

• Χριστίνα Ζουρνά, μαθηματικός – «TiM^2 Θέατρο και Μαθηματικά: ένα Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Erasmus που όλοι περιμέναμε!»

Σε ένα σύντομο χρονικά εργαστήριο θα διερευνήσουμε βιωματικές τεχνικές διδασκαλίας και μάθησης των μαθηματικών — αριθμητική, άλγεβρα, γεωμετρία– τις οποίες μπορούμε άμεσα να εφαρμόσουμε στις τάξεις μας. Το επίπεδο δυσκολίας εξαρτάται από την τάξη και την ύλη που θέλουμε να πραγματευτούμε. Απαραίτητα για τη συμμετοχή: η αυτενέργεια, η διάθεση πειραματισμού, η έλλειψη κριτικής και αυτοκριτικής, άνετα ρούχα που επιτρέπουν την ελεύθερη κίνηση του σώματος. Στόχος: η ανάπτυξη φαντασίας, δημιουργικότητας και μίας άλλης οπτικής προς τα μαθηματικά! Νέες τριήμερες επιμορφώσεις πάνω στη μέθοδο TiM^2 θα γίνουν τη σχολική χρονιά 2025-2026 σε πέντε πόλεις στην Ελλάδα υπό την αιγίδα του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση.

• Η Χριστίνα Ζουρνά είναι μαθηματικός, Δρ. Διά Βίου Μάθησης, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων, Εξειδικευμένη στο Εκπαιδευτικό Δράμα.

 

• Νίκος Τερψιάδης, μαθηματικός – «Οι γεωμετρίες της ζωγραφικής»

Κάθε ζωγράφος σε κάθε ζωγραφικό έργο χρησιμοποιεί, συνειδητά ή ασυνείδητα, μία αντίληψη για τον χώρο, δηλαδή μία γεωμετρία, για να αποδώσει την εικαστική του σύλληψη στις δύο διαστάσεις του χαρτιού ή του καμβά. Η εξήγηση της γεωμετρίας ενός ζωγραφικού έργου μπορεί να συμβάλλει στην κατανόηση και την ερμηνεία του, στην πολιτισμική του πλαισίωση και στην πρόσληψή του από τους ανθρώπους και τις κοινωνίες ως πολιτισμικό αγαθό. Σε αυτό το εργαστήριο θα συζητήσουμε τις γεωμετρίες που χρησιμοποιήθηκαν-επινοήθηκαν από κάποιους ζωγράφους και καλλιτεχνικά ρεύματα, θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε την σκοπιμότητα και τον ρόλο τους και ίσως αποπειραθούμε να δημιουργήσουμε στο πλαίσιο κάποιας από αυτές τις γεωμετρίες!

• Ο Νίκος Τερψιάδης σπούδασε Μαθηματικά στο ΑΠΘ και έκανε Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Εκπαίδευση στο ΕΑΠ. Σπούδασε Μουσική στο Εθνικό Ωδείο και στη Σχολή Παραδοσιακής και Βυζαντινής Μουσικής “Εν Χορδαίς”. Ήταν Διευθυντής Παραγωγής του Ερευνητικού, Εκπαιδευτικού και Καλλιτεχνικού Ευρωπαϊκού Έργου MediMuses στο οποίο συμμετείχαν 11 χώρες της Ευρώπης και της Μεσογείου. Διδάσκει στο Πειραματικό Λύκειο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και είναι μέλος του Επιστημονικού Εποπτικού Συμβουλίου του Σχολείου. Στο Πειραματικό Λύκειο υλοποιεί τον Όμιλο Μαθηματικών. Οι μαθηματικές-εικαστικές δημιουργίες των μαθητών του Ομίλου έχουν εκτεθεί στο MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και στο Μουσείο Ηρακλειδών στην Αθήνα. Στον Όμιλο Μαθηματικών δημιουργήθηκε το μαθηματικό παιχνίδι Wizzle το οποίο παράγεται από τη μαθητική Εικονική Επιχείρηση Isometricks και κέρδισε το 1ο Βραβείο στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Επιχειρηματικότητας του JA Worldwide (De La Vega Global Entrepreneurship Award 2024). Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η Ιστορία των Μαθηματικών, οι σχέσεις των Μαθηματικών με τη Μουσική και τις Εικαστικές Τέχνες και οι Νέες Τεχνολογίες. Έλαβε το 2ο Βραβείο στον Πρώτο και το 1ο Βραβείο στον Δεύτερο Διαγωνισμό Ανοιχτών Εκπαιδευτικών Πρακτικών και έχει σχεδιάσει και αναπτύξει ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό που είναι αναρτημένο στον Εθνικό Συσσωρευτή Εκπαιδευτικού Περιεχομένου «Φωτόδεντρο».

 

Πληροφορίες – Επικοινωνία:

Email: [email protected]

Ιστοσελίδα: https://thalesandfriends.org/el/

Facebook, X (πρώην twitter), Instagram