Αναρτήθηκε σε 2 Ιουνίου, 2026 κατηγορία: Θερινά και Φθινοπωρινά Σχολεία, Νέα της Ομάδας, Συνέδρια | Tags: Διάλεξη, Εκδηλώσεις, εκπαίδευση, Επιστήμη, ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ, Ιδέες, Ιστορίες Αγνώστων

Με μεγάλη χαρά, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ ανακοινώνει τη διοργάνωση του τριήμερου Εργαστηρίου Ιδεών, «Ιστορίες Αγνώστων – Πάτρα 2026», σε συνεργασία με το Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ημερομηνίες και Τοποθεσία

Το φετινό εργαστήριο θα διεξαχθεί την Παρασκευή 3, το Σάββατο 4 και την Κυριακή 5 Ιουλίου 2026 στις αίθουσες του Τμήματος Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών.

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε να παρακολουθήσετε τις ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις του τριημέρου και να συμμετάσχετε σε μια συνάντηση που συνδυάζει διαλέξεις, πρωτότυπα εργαστήρια και βιβλιοπροτάσεις.

Κατά τη διάρκεια του τριημέρου, οι διαλέξεις αναπτύσσουν με πρωτότυπο και στοχαστικό πνεύμα διαφορετικές όψεις της επιστημονικής σκέψης. Θα περιηγηθούμε στις σχέσεις μεταξύ θεωρητικών και θετικών επιστημών, θα διερευνήσουμε τον ρόλο και τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα προσεγγίσουμε τις μαθηματικές αναπαραστάσεις του ασυνείδητου, και θα εξετάσουμε την επιστήμη της πολυπλοκότητας και τις υπολογιστικές προσεγγίσεις στη μοντελοποίηση του ανθρώπινου οργανισμού.

Τα εργαστήρια του προγράμματος έχουν σχεδιαστεί για να ενεργοποιήσουν τη δημιουργική σκέψη, διερευνώντας με καινοτόμους τρόπους τη σύνδεση του θεάτρου με τα μαθηματικά, την ψηφιακή αφήγηση στη λογοτεχνία, καθώς και τη μαθηματική ανάγνωση της τέχνης. Οι εισηγητές των βιβλιοπροτάσεων προτείνουν και παρουσιάζουν επιλεγμένα βιβλία, προσφέροντας ερεθίσματα για συζήτηση.

Στόχος μας είναι να αναδείξουμε, μέσα από τις διαλέξεις και τις δράσεις του Εργαστηρίου, τους δεσμούς, και τους φανερούς ή δυσδιάκριτους συσχετισμούς που υπάρχουν ανάμεσα στις θετικές και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, την τεχνολογία, καθώς και σε άλλες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης.

 

Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη για το κοινό.

Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή

στις διαλέξεις και στα εργαστήρια της διοργάνωσης στη φόρμα που θα βρείτε, εδώ

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Παρασκευή, 3 Ιουλίου 2026

Διαλέξεις

• 17:30: Εισαγωγικές ομιλίες – Χαιρετισμοί

 

• 18:00 – 19:00 | Ομιλητής: Γιώργος Γιαννακόπουλος | «Τεχνητή Νοημοσύνη: από την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας στη σπουδή της ανθρωπιάς»

Η συζήτηση πραγματεύεται την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) με ρεαλισμό, αλλά και επιστημονική επάρκεια. Θα εξετάσουμε τι είναι και τι δεν είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη, πού βοηθά και πού μας δυσκολεύει. Θα καταλάβουμε την απλότητα πίσω από τον εντυπωσιασμό και θα συζητήσουμε εμφανείς και υπολανθάνοντες κινδύνους, αλλά και ευκαιρίες. Θα παρατηρήσουμε πώς ο πολιτισμός μας συνδιαμορφώνεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη και, τέλος, θα επιχειρήσουμε να στοχαστούμε αν η ΤΝ είναι -εν τέλει- μια σπουδή ανθρωπιάς, ένας σπασμένος, παραμορφωτικός καθρέφτης της δικής μας ύπαρξης.

• Ο Δρ. Γιώργος Γιαννακόπουλος είναι ερευνητής Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», με 20 χρόνια εμπειρίας στην ΤΝ και τις διεπιστημονικές εφαρμογές της. Εξειδικεύεται σε πεδία όπως επεξεργασία φυσικής γλώσσας (Natural Language Processing), μηχανική μάθηση (Machine Learning), βιοϊατρική πληροφορική και εξόρυξη δεδομένων (data mining). Έχει επίσης συμβάλει σημαντικά σε πολυάριθμα ερευνητικά και εφαρμοσμένα έργα σχετικά με τη χρήση της ΤΝ, ενδεικτικά σε τομείς όπως οι Φυσικές και οι Κοινωνικές επιστήμες, αλλά και οι επιστήμες Υγείας. Επιπλέον έχει πραγματοποιήσει πάνω από 100 επιστημονικές δημοσιεύσεις με περισσότερες από 2000 αναφορές. Από το 2023, ο κ. Γιαννακόπουλος ηγείται της ερευνητικής ομάδας INtelligent Science ANd Engineering (INSANE), η οποία εστιάζει στη διεπιστημονική εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Πέρα από την ερευνητική του δράση, ο κ. Γιαννακόπουλος από το 2012 είναι συνιδρυτής της βραβευμένης αστικής μη-κερδοσκοπικής εταιρείας ανοιχτής καινοτομίας SciFY (Science For You), που αναπτύσσει λύσεις για κοινωνικά προβλήματα, αξιοποιώντας ερευνητικά αποτελέσματα. Έχει συνεισφέρει από το 2017 στο σχεδιασμό και την υλοποίηση τεσσάρων μεταπτυχιακών προγραμμάτων (MSc in AI, MSc in Data Science, MSc in Cognitive Science, MSc Quantum Computing & Quantum Technologies), καθώς και πολλών εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε στελέχη επιχειρήσεων. Ακόμα, έχει (συν) επιβλέψει και υποστηρίξει περισσότερους από 100 φοιτητές σε πρακτική άσκηση, διπλωματικές εργασίες και διδακτορικά στον τομέα της ΤΝ. Είναι επίσης επιστημονικός υπεύθυνος στο ahedd Digital Innovation Hub (DIH) του Δημοκρίτου, συμβάλλοντας έτσι στον ψηφιακό μετασχηματισμό εκατοντάδων επιχειρήσεων και οργανισμών. Επίσης, έχει συμμετάσχει σε εθνικά και διεθνή θεσμικά όργανα (DigitalSME Focus Group on AI, ΤΕΣ-ΕΣΕΤΕΚ, ΕΕΤΝ, κ.ά.) και έχει συνεισφέρει στην εθνική στρατηγική για την ΤΝ. Το βιβλίο του «Τεχνητή Νοημοσύνη: Μια διακριτική απομυθοποίηση» (2020), από τις εκδόσεις Ροπή, και οι δεκάδες ανοιχτές ομιλίες του συνεχίζουν να συμβάλλουν στη μετάδοση της αποκτημένης γνώσης και εμπειρίας και προς το ευρύ κοινό.

• 19:00 – 20:00 | Ομιλητής: Τάσος Μπούντης | «Η επιστήμη της πολυπλοκότητας: μια νέα κατανόηση της φύσης, της ζωής και της τέχνης»

Στην ομιλία αυτή θα εστιάσουμε στις βασικές έννοιες της Επιστήμης της Πολυπλοκότητας και θα αναφερθούμε σε θεμελιώδεις αρχές της για μια βαθύτερη κατανόηση της Φύσης και της Ζωής. Πρώτα θα περιγράψουμε εφαρμογές της Πολυπλοκότητας στην κατανόηση της γεωμετρίας φύλλων και δένδρων, και θα ανακαλύψουμε πώς αυτές οδηγούν σε σχήματα μη ακεραίων διαστάσεων που ονομάζονται φράκταλ. Κατόπιν θα μιλήσουμε για εφαρμογές σε θέματα συγχρονισμού ομαδικών κινήσεων πουλιών ή ψαριών, καθώς και λειτουργιών της καρδιάς και του εγκεφάλου. Έτσι, θα μπορέσουμε να αντιληφθούμε καλύτερα τη σημαντική προσφορά της Πολυπλοκότητας σε θέματα φυσικών και βιολογικών επιστημών, ακόμη και Καλών Τεχνών.

• Ο Αναστάσιος (Τάσος) Μπούντης είναι Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Διετέλεσε διευθυντής του Κέντρου Έρευνας και Εφαρμογής Μη Γραμμικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πατρών (https://thalis.math.upatras.gr/~crans/). Το 2009 τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για «Δυναμικά Συστήματα», και το 2014 εξελέγη Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην «έδρα των πολύπλοκων συστημάτων». Το 2015 εξελέγη μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών στο Σάλτσμπουργκ και το 2024 έλαβε το τιμητικό διεθνές βραβείο G.M. Zaslavsky που απονέμεται σε διακεκριμένους ερευνητές της Μη Γραμμικής Φυσικής Επιστήμης. Έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα Φυσικής από το Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, το 1978, και δίδαξε στο CalTech το 1979 και στο Πανεπιστήμιο Clarkson στις ΗΠΑ 1980 – 1985. Έχει προσκληθεί ως ομιλητής και ερευνητής σε πολλές χώρες της Ευρώπης, Μεξικό, Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Αίγυπτο, Ιαπωνία, Βραζιλία, Νέα Ζηλανδία, Αυστραλία και Νότια Κορέα. Έχει διοργανώσει στην Ελλάδα 5 διεθνή συνέδρια, 30 ελληνικά θερινά σχολεία και 5 διεθνή διδακτορικά σχολεία με θέμα «Μη Γραμμική Δυναμική και Πολυπλοκότητα». Έχει γράψει 7 βιβλία στα ελληνικά και ένα στα αγγλικά, “Complex Hamiltonian Dynamics” (Springer Synergetics, 2012). Έχει επιβλέψει 20 μεταπτυχιακές (Master’s) και 15 διδακτορικές (Ph.D.) διατριβές. Έχει δημοσιεύσει πλέον των 180 άρθρων σε περιοδικά με κριτές και 58 σε πρακτικά συνεδρίων, και έχει πλέον των 8000 παραπομπών σε διεθνή περιοδικά, h-index: 45, i10-index: 145 (Google Scholar).

Βιβλιοπροτάσεις  

• 20:00 – 21:15

Κατερίνα Καλφοπούλου: «Γαλανόσκυλος» του Απόστολου Δοξιάδη

Γιώργος Κουτσουμπός: «Ρολόγια εν πλω» της Ντέιβα Σόμπελ

Ευαγγελία Τατάγια: «Τροχιές» της Σαμάνθα Χάρβεϊ

Γιώργος Καρουζάκης: «Το Καρέ με τις Ντάμες» του Τεύκρου Μιχαηλίδη

 

 

Σάββατο, 4 Ιουλίου 2026

Διαλέξεις

• 10:00 – 11:00 | Ομιλητής: Σωτήρης Νικολετσέας | «Από τον Φρόυντ και τον Λακάν στην Τεχνητή Νοημοσύνη: μαθηματικές και υπολογιστικές αναπαραστάσεις του ασυνείδητου»

Η ομιλία διερευνά τη σύγκλιση της ανθρώπινης εμπειρίας και του ασυνείδητου με τα μαθηματικά και την Τεχνητή Νοημοσύνη, με αφετηρία το έργο του Γάλλου φιλοσόφου και ψυχαναλυτή Jacques Lacan. Ο Λακάν, επανερμηνεύοντας τον Φρόυντ μέσω της γλωσσολογίας και της μαθηματικής λογικής, πίστευε ότι «το ασυνείδητο είναι δομημένο ως γλώσσα». Η ομιλία θα εξετάσει τόσο τη δύναμη όσο και τα όρια της γλώσσας και του λόγου ως μέσων κατανόησης της ανθρώπινης ύπαρξης. Θα παρουσιαστούν οι μαθηματικές και τοπολογικές αναπαραστάσεις που εισήγαγε ο Λακάν (όπως η λωρίδα του Möbius, οι ακολουθίες τυχαίας ρίψης νομίσματος) ως προσπάθειες να αποτυπωθούν οι αντιφάσεις και ρωγμές του ανθρώπινου υποκειμένου και του ασυνείδητου. Παράλληλα, θα αναφερθούν πιο σύνθετες δομές (γράφοι και δίκτυα εννοιών) που επιχειρούν να μοντελοποιήσουν τον ανθρώπινο λόγο. Πρωτίστως θα παρουσιαστεί η Θεωρία των Τεσσάρων Λακανικών Λόγων (Four Discourses), που περιγράφει διαφορετικούς ρόλους που αναλαμβάνουν οι άνθρωποι κατά τη λεκτική αλληλεπίδρασή τους. Μέσω στατιστικών μεθόδων αλλά και μεγάλων γλωσσικών μοντέλων θα παρουσιαστεί συνοπτικά η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τον αυτόματο εντοπισμό αυτών των Λόγων σε κείμενα και οι σημαντικές εφαρμογές τους (εντοπισμός fake news, ψηφιακή υγεία κ.λπ.). Υπό αυτό το πρίσμα, θα τεθεί το γενικότερο ερώτημα των ορίων της Τεχνητής Νοημοσύνης και των μαθηματικών μοντέλων. Οι μηχανές μπορούν να παράγουν λόγο με χαρακτηριστικά φυσικής γλώσσας, αλλά δεν βιώνουν έλλειψη, επιθυμία ή υπαρξιακή αγωνία. Με αυτή την έννοια, η ΤΝ δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη εμπειρία στην ολότητά της. Ίσως οι αντικειμενότροπες σχέσεις, η δημιουργικότητα και η τέχνη θα παραμείνουν τα πλέον κατάλληλα πεδία έκφρασης και εξύψωσης της ανθρώπινης ύπαρξης εκεί όπου οι αλγόριθμοι συναντούν τα όριά τους.

• Ο Σωτήρης Νικολετσέας είναι Καθηγητής στο Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, έχει ιδρύσει το “Internet of Things Laboratory” (IoT-Lab) και είναι Ερευνητής στο ΙΤΥΕ “Διόφαντος”. Υπήρξε Επισκέπτης Καθηγητής στα Πανεπιστήμια της Γενεύης, της Ottawa και Southern California (USC). Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται: Internet of Things (ΙοΤ), Τεχνητή Νοημοσύνη των αντικειμένων (ΑΙοΤ) με εφαρμογές στην ψηφιακή υγεία και τη βιομηχανία, ασύρματη μεταφορά ενέργειας και έλεγχος ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, πιθανοτικοί αλγόριθμοι και τυχαία γραφήματα, ανάπτυξη υπολογιστικών ψυχαναλυτικών μεθόδων για αλληλεπιδραστικά ψηφιακά περιβάλλοντα και κοινωνικά δίκτυα. Έχει δημοσιεύσει 3 βιβλία και περισσότερες από 300 εργασίες σε διεθνή περιοδικά και συνέδρια. Είναι ιδρυτής σημαντικών διεθνών συνεδρίων για το διαδίκτυο των πραγμάτων (DCOSS-ΙοΤ, ALGOSENSORS). Έχει δώσει προσκεκλημένες ομιλίες και έχει αποσπάσει βραβεία καλύτερης εργασίας και διακρίσεις τεχνολογικής καινοτομίας. Έχει διατελέσει επιστημονικός συντονιστής σε πολλά ευρωπαϊκά και εθνικά έργα με ανταγωνιστική χρηματοδότηση και απευθείας συμβόλαια με την βιομηχανία (Pfizer). Συμπεριλαμβάνεται σε έγκυρους καταλόγους επιστημόνων με μεγάλη διεθνή απήχηση ερευνητικού έργου.

• 11:00 – 12:00 | Ομιλητής: Πέτρος Δελλαπόρτας | «Πειστικά, λανθασμένα»

Η ομιλία εξετάζει πώς η εμφάνιση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) φωτίζει, με σύγχρονο τρόπο, θεμελιώδη ζητήματα της στατιστικής και ειδικά τη σχέση ανάμεσα σε πιθανότητα, αλήθεια και εμπιστοσύνη.

• Ο Πέτρος Δελλαπόρτας (https://petrosdel.github.io/) είναι Καθηγητής Στατιστικής στο University College London και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι συνιδρυτής της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ. Έχει διατελέσει fellow στο Alan Turing Institute, το Εθνικό Ινστιτούτο επιστήμης δεδομένων και Τεχνητής Νοημοσύνης της Μεγάλης Βρετανίας. Έχει πτυχίο μαθηματικών από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στη στατιστική και στη μηχανική μάθηση. Έχει δώσει πολλές διαλέξεις σε σχολεία και εκδηλώσεις της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ με θέματα συναφή με Πιθανότητες και Στατιστική.

Εργαστήρια

Όλοι οι σύνεδροι θα παρακολουθήσουν και τα δύο εργαστήρια το ίδιο πρωί, χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Η ομάδα Α θα παρακολουθήσει το πρώτο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το δεύτερο από 13:10 – 14:10. Η ομάδα Β θα παρακολουθήσει το δεύτερο εργαστήριο από 12:10 – 13:10 και το πρώτο από 13:10 – 14:10. Έτσι, όλοι θα παρακολουθήσουν εναλλάξ και τα δύο εργαστήρια τα οποία θα διεξαχθούν δύο φορές.

• Γιώργος Μπεκιάρης – Δημήτρης Κονετάς | «Βιωματικό εργαστήριο πάνω στη μεθοδολογία TiM^2: Θέατρο και Μαθηματικά»

Σε ένα διά ζώσης βιωματικό εργαστήριο, οι συνάδελφοι σύνεδροι θα γνωρίσουν και θα εξασκηθούν σε δραστηριότητες, τις οποίες θα μπορέσουν να εφαρμόσουν άμεσα στην τάξη τους. Η μεθοδολογία TiM^2 είναι μία καινοτόμα θεατροπαιδαγωγική προσέγγιση στη διδασκαλία των μαθηματικών μέσα στην τάξη, με στόχο την αποφυγή του άγχους και του φόβου προς τα μαθηματικά, την αναγνώριση της αξίας του λάθους και των δοκιμών, καθώς και την ανάπτυξη των προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων μαθητών και μαθητριών. Το εργαστήριο απευθύνεται σε μαθηματικούς και σε εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων, που διδάσκουν μαθηματικά στο Γυμνάσιο, σε φοιτητές/φοιτήτριες παιδαγωγικών σχολών και μαθηματικών τμημάτων, σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης διαφορετικών ειδικοτήτων (π.χ. φιλολόγους, μουσικούς, θεατρολόγους, ξενόγλωσσους κ.λπ.) μπορούν να συνεργαστούν στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση με τον/την εκπαιδευτικό της τάξης σε διάφορα πρότζεκτ, όπως π.χ. εργαστήρια δεξιοτήτων, eTwinning και STEAM. Ως χώρος διεξαγωγής είναι απαραίτητη μία αίθουσα με μετακινούμενα έπιπλα ή χωρίς. Καρέκλες τόσες όσοι/όσες οι συμμετέχοντες/ουσες θα ήταν επίσης επιθυμητές. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου θα υπάρχει ήπια σωματική κίνηση, οπότε καλό θα ήταν οι σύνεδροι να ενημερωθούν ώστε να φορούν άνετα ρούχα. Ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων: 12. Μέγιστος: 25.

• Ο Γιώργος Μπεκιάρης είναι δάσκαλος και θεατρολόγος. Έχει εργαστεί 30 χρόνια ως δάσκαλος σε ιδιωτικά και δημόσια σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Από το σχολικό έτος 2023-2024 είναι διευθυντής στο 36ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών. Ασχολείται με το θέατρο στην εκπαίδευση ως πράξη τέχνης και ως πράξη διδασκαλίας αξιοποιώντας θεατρικές τεχνικές, θεατρικό παιχνίδι και βιωματικούς τρόπους μάθησης. Έχει συγγράψει δύο βοηθήματα μαθηματικών για μαθητές δημοτικού σχολείου και ένα βοήθημα με Πρακτική Αριθμητική για διαγωνιζόμενους του Α.Σ.Ε.Π. Από το 2011 ως το 2012 είχε διατελέσει εμπειρογνώμονας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για το Νέο Σχολείο στο πεδίο του Πολιτισμού έχει πάρει μέρος στη συγγραφή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών και του Οδηγού Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής στην υποχρεωτική εκπαίδευση και του Οδηγού Εκπαιδευτικού για το μάθημα Θεατρικό Παιχνίδι & Δραματοποίηση κειμένων στα Καλλιτεχνικά Σχολεία. Είναι επιμορφωτής και συντονιστής σε σχολεία της Αχαΐας στο ευρωπαϊκού προγράμματος TIM^2 (Το Θέατρο στα Μαθηματικά). Επίσης, είναι επιμορφωτής σε εκπαιδευτικούς και μαθητές στο πρόγραμμα «κι αν ήσουν εσύ;» του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα.
• Ο Δημήτρης Κονετάς είναι Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων στην Πληροφορική και στις Σπουδές στην Εκπαίδευση του ΕΑΠ, καθώς και Πτυχίου Παιδαγωγικών Σπουδών της ΑΣΠΑΙΤΕ. Διετέλεσε Ειδικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας. Έχει εργαστεί ως σύμβουλος πληροφορικής, διαχειριστής πληροφοριακών συστημάτων, στέλεχος εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων, υπεύθυνος κατάρτισης και καθηγητής Πληροφορικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, στο ΤΕΙ Ηπείρου και στο CTY Greece του Johns Hopkins University. Το επιστημονικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην εκπαιδευτική τεχνολογία. Είναι πρεσβευτής του Saferinternet4kids και έχει συντονίσει περισσότερα από 100 εκπαιδευτικά προγράμματα σε τομείς καινοτομίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, υγείας, εθελοντισμού και κοινωνικής συμμετοχής. Διετέλεσε επίσης Αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και είναι γενικός συντονιστής του προγράμματος “Theatre in Mathematics” στην Ελλάδα.

• Κατερίνα Καλφοπούλου | «Στην εποχή του Πολλαπλού Βιβλίου κάθε σελίδα, μια διαδρομή: Μαθηματικά, Λογοτεχνία, Παιχνίδι και Αφήγηση Ψηφιακή»

Στο εργαστήριο θα επιχειρήσουμε να συνδέσουμε τη δημιουργική γραφή στις θετικές επιστήμες, το gamification, τη λογοτεχνία, τα μαθηματικά και την ψηφιακή αφήγηση με τη νέα πραγματικότητα του Πολλαπλού Βιβλίου. Με αφετηρία ένα κείμενο, μια μαθηματική έννοια, έναν γρίφο ή μια εικόνα, οι συμμετέχοντες θα σχεδιάσουν μικρές πολυτροπικές μαθησιακές διαδρομές, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία και παιγνιώδεις πρακτικές. Στόχος δεν είναι η απλή χρήση τεχνολογίας, αλλά η μετατροπή του σχολικού υλικού σε εμπειρία: σε αφήγηση, ανακάλυψη, επιλογή, συνεργασία και δημιουργία. Το βιβλίο αντιμετωπίζεται όχι ως κλειστό εγχειρίδιο, αλλά ως αφετηρία για διαδρομές μάθησης που συνδυάζουν λόγο, εικόνα, ήχο, παιχνίδι, κριτική σκέψη και φαντασία.

• Η Κατερίνα Καλφοπούλου σπούδασε Μαθηματικά και έκανε Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Εκπαίδευση, εστιάζοντας στην Κοινωνιογλωσσολογία, στην εκπαιδευτική έρευνα στην πράξη και στη διδακτική των Φυσικών Επιστημών. Ως μέλος της Ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ διοργανώνει από το 2007 ημερίδες και διαλέξεις με στόχο τη διασύνδεση των Μαθηματικών με την Τέχνη και τον Πολιτισμό. Συντονίζει λέσχες ανάγνωσης εντός και εκτός σχολείων. Από τις εκδόσεις Τραυλός κυκλοφορούν τα βιβλία της Ο Γιάννης που αγάπησα. Ιστορίες ανατροπής στην τάξη των μαθηματικών (2017) και Σε φάση μετάβασης. Ιστορίες (συν)εργασίας στην τάξη των γυμνασιακών μαθηματικών (2018). Με κείμενά της συμμετέχει σε δύο συλλογικά έργα με τίτλο Οι εκπαιδευτικοί γράφουν…, εκδόσεις Γράφημα (2019, 2020).

 

Απογευματινές εκδηλώσεις

 

• 18:00 – 19:00 | Ομιλήτρια: Ευαγγελία Ζαχαράκη | «Από τα δεδομένα στο ανθρώπινο μοντέλο: Υπολογιστικές προσεγγίσεις»

Στη σύγχρονη επιστημονική και τεχνολογική πραγματικότητα, η μετάβαση από τα ακατέργαστα δεδομένα σε αξιόπιστα και ερμηνεύσιμα μοντέλα του ανθρώπινου οργανισμού αποτελεί κρίσιμη πρόκληση. Η ομιλία εξετάζει πώς οι υπολογιστικές προσεγγίσεις, συνδυάζοντας μοντελοποίηση, ανάλυση δεδομένων και Τεχνητή Νοημοσύνη, επιτρέπουν την πολυεπίπεδη αναπαράσταση της ανθρώπινης λειτουργίας και συμπεριφοράς. Στον χώρο της υγείας, αναδεικνύονται συγκεκριμένες εφαρμογές ανάλυσης ιατρικών εικόνων που συμβάλλουν στη δημιουργία εξατομικευμένων μοντέλων οργάνων και ιστών, καθώς και χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου δεδομένα από φορητές συσκευές και συστήματα καταγραφής κίνησης αξιοποιούνται για τη μοντελοποίηση του μυοσκελετικού συστήματος, επιτρέποντας την κατανόηση της ανθρώπινης κίνησης και την πρόληψη τραυματισμών.

• Η Ευαγγελία Ζαχαράκη (HdR’17, PhD’04, M.Eng’99) είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών και ιδρύτρια της EikonaMed EE, η οποία εξειδικεύεται στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη λογισμικού διαγνωστικής απεικόνισης βασισμένου στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Στις πρόσφατες δραστηριότητές της περιλαμβάνονται ο ρόλος της ως Συμβούλου στην εταιρεία ComKardia στις ΗΠΑ (εξ αποστάσεως) και Επιστημονικής Συνεργάτιδας στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών, ενώ προηγουμένως κατείχε θέση Assistant Scientist στην Ιατρική Σχολή Miller του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι. Η διεθνής πορεία της περιλαμβάνει επίσης μεταδιδακτορική έρευνα στον Τομέα Ανάλυσης Βιοϊατρικής Εικόνας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, ΗΠΑ (2005–2009) και στο Center for Visual Computing του CentraleSupélec/INRIA στη Γαλλία (2015-2017), όπου στη συνέχεια έλαβε Υφηγεσία (HdR) στην Πληροφορική από το Πανεπιστήμιο Paris-Est. Έχει συγγράψει περισσότερες από 145 δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά υψηλού κύρους, διεθνή συνέδρια και κεφάλαια βιβλίων (έως 05/2026). Η ερευνητική της δραστηριότητα έχει χρηματοδοτηθεί από υποτροφία Marie Curie Reintegration Grant και συμμετοχή σε περισσότερα από 15 σημαντικά διεθνή (NIH/NIA), ευρωπαϊκά (FP7, H2020, Horizon Europe) και εθνικά (Ελλάδα/Γαλλία) ερευνητικά προγράμματα.

• 19:00 – 20:00 | Ομιλητής: Τεύκρος Μιχαηλίδης | «Βίοι παράλληλοι: Σρινιβάσα Ραμανουτζάν – Αλεξάντερ Γκρότεντικ»

Ουσιαστικά αυτοδίδακτοι, δύσκολη, στερημένη παιδική ηλικία, ελλιπείς πανεπιστημιακές σπουδές, προβληματική κοινωνική προσαρμογή: χαρακτηριστικά που μοιράστηκαν δύο κορυφαίοι μαθηματικοί του εικοστού αιώνα. Εξετάζοντας τη ζωή και το έργο τους θα επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε το ιδιότυπο μείγμα μυστικισμού και ορθολογισμού στο οποίο βασίστηκαν μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις στα μαθηματικά.

• Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης είναι Κύπριος μαθηματικός και συγγραφέας που δραστηριοποιείται στον χώρο της «μαθηματικής μυθοπλασίας». Έχει εκδώσει οκτώ μυθιστορήματα, μία συλλογή αστυνομικών διηγημάτων, τρία βιβλία επιστημονικής εκλαΐκευσης και δέκα διδακτικά βιβλία μαθηματικών. Επίσης, έχει συμμετάσχει με διηγήματά του σε πολλούς συλλογικούς τόμους. Κατά καιρούς έχει συνεργαστεί με πολλές ελληνικές εφημερίδες δημοσιεύοντας άρθρα και διηγήματα. Υπήρξε τακτικός συνεργάτης του ηλεκτρονικού περιοδικού Χάρτης, και είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Πολάρ. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε οκτώ ξένες γλώσσες. Το μυθιστόρημά του Αχμές, ο γιος του φεγγαριού έχει βραβευτεί με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η κινηματογραφική ταινία Έτερος Εγώ είναι βασισμένη στο διήγημά του «Περίπτωσις αυτοδικίας» και στηρίζεται στις ιδιότητες των φίλιων αριθμών. Έχει μεταφράσει από τα αγγλικά και τα γαλλικά 48 βιβλία σχετικά με τα μαθηματικά και την ιστορία των επιστημών. Το 2012 παρουσίασε στην ΕΡΤ την εκπομπή «Ο γύρος του κόσμου με 80 βιβλία» (26 επεισόδια) με στόχο την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας σε παιδιά και εφήβους. Το 2006 η Γαλλική Δημοκρατία τού απένειμε τον τίτλο του Chevalier dans l’Ordre des Palmes Académiques. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, και της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν, επίσης, τα βιβλία του Εικασία 3ν + 1, Ένα πτώμα στην αυλή της Αμαλίας και Τα Τέσσερα χρώματα του Καλοκαιριού. Τα Πυθαγόρεια Εγκλήματα έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά, τα κορεάτικα και τα κινεζικά.

 

 

Κυριακή, 5 Ιουλίου 2026

Διαλέξεις

• 10:00 – 11:00 | Ομιλητής: Νικόλαος Σαμαράς | «Εξηγήσιμη ΤΝ (XAI): Ανοίγοντας το «Μαύρο Κουτί»

Τα σύγχρονα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης επιτυγχάνουν εντυπωσιακές επιδόσεις, παραμένοντας όμως αδιαφανή ως προς τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Η Εξηγήσιμη ΤΝ (XAI) αποτελεί το ερευνητικό πεδίο που επιδιώκει να γεφυρώσει αυτό το χάσμα, παρέχοντας μεθόδους και εργαλεία που καθιστούν τη λογική των μοντέλων κατανοητή από ανθρώπους. Στην ομιλία θα εξεταστεί γιατί η υψηλή ακρίβεια ενός μοντέλου δεν εγγυάται ορθή μάθηση, παρουσιάζοντας τις κεντρικές κατηγορίες μεθόδων XAI — από SHAP και LIME έως τεχνικές οπτικοποίησης attention — και θα αναδειχθούν τα ανοιχτά ερευνητικά ερωτήματα που απασχολούν σήμερα την επιστημονική κοινότητα. Παράλληλα, συζητούνται εφαρμογές υψηλής κρισιμότητας σε τομείς όπως η ιατρική, η δικαιοσύνη και η αυτόνομη οδήγηση, καθώς και οι ρυθμιστικές απαιτήσεις που θέτουν το EU AI Act και ο GDPR. Στόχος είναι να αναδειχθεί η XAI όχι ως πολυτέλεια, αλλά ως αναγκαία προϋπόθεση για υπεύθυνη και αξιόπιστη ΤΝ.

• Ο Νικόλαος Σαμαράς είναι Καθηγητής στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Από τον Απρίλιο του 2016 υπηρετεί ως Διευθυντής του θεσμοθετημένου εργαστηρίου με τίτλο «Εργαστήριο Υπολογιστικών Μεθοδολογιών & Επιχειρησιακής Έρευνας – CMOR Lab (http://cmor.uom.gr/)» στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του είναι η σύνδεση της Επιστήμης των Υπολογιστών με την Επιχειρησιακή Έρευνα και τη Μηχανική Μάθηση. Συγκεκριμένα, έχει ασχοληθεί ερευνητικά με: (i) Γραμμική/μη γραμμική βελτιστοποίηση, (ii) Δικτυακή βελτιστοποίηση, (iii) Επιστημονικούς Υπολογισμούς και (iv) Μηχανική Μάθηση. Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 45 εργασίες σε διεθνή περιοδικά, περισσότερες από 100 εργασίες σε εθνικά και διεθνή συνέδρια. Τέλος, έχει συγγράψει 5 βιβλία (2 στα Αγγλικά και 3 στα Ελληνικά). Συμμετείχε σε περισσότερα από 20 Ευρωπαϊκά και Εθνικά Ερευνητικά Προγράμματα εκ των οποίων σε 7 υπήρξε Επιστημονικός Υπεύθυνος.

• 11:00 – 12:00 | Ομιλητής: Θανάσης Κ. Τσακαλίδης | «Παρμενίδης και Αριστοτέλης στην Έκτη Βιομηχανική Επανάσταση»

Η πορεία του ανθρώπου χωρίζεται σε πέντε διακριτές εποχές: στην εποχή του Λίθου, του Χαλκού, του Σιδήρου, της Ενέργειας και της Τεχνολογίας, με έμφαση στην Ψηφιακή Τεχνολογία. Η εποχή της Ψηφιακής Τεχνολογίας διακρίνεται σε δύο περιόδους (1945–2022) και (2022–…). Η Πέμπτη Βιομηχανική Επανάσταση (2022–2027) χαρακτηρίζεται από τη διαχείριση της γνώσης του ανθρώπου, ώστε να είναι αντιληπτή από τη μηχανή. Η Έκτη Βιομηχανική Επανάσταση, (2027–…) θα χαρακτηρίζεται από τη διαχείριση της γνώσης της μηχανής, ώστε να είναι αντιληπτή από τη μηχανή και αξιοποιήσιμη από τον άνθρωπο. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα βοηθήσει δραστικά στην Αναπαράσταση Γνώσης, βασισμένη πρωτίστως στους Γνωσιακούς Γράφους (Knowledge Graphs), ώστε οι μηχανές να καταλαβαίνουν τις μηχανές καλύτερα και να αλληλοεπιδρούν ανάλογα. Τα βασικά συστατικά των Γνωσιακών Γράφων είναι οι Οντολογίες (Παρμενίδης) και οι Τεχνικές Επαγωγικού Λογισμού (Αριστοτέλης).

• Ο Αθανάσιος Τσακαλίδης είναι Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών και διετέλεσε Πρόεδρος του Τμήματος επί δώδεκα έτη. Κατέχει διδακτορικό στην Πληροφορική (1980–1983) και δίπλωμα Πληροφορικού (1976–1980) από το Πανεπιστήμιο του Σάαρλαντ της Γερμανίας, καθώς και πτυχίο Μαθηματικού (1968–1973) από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε ως Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Σάαρλαντ (1983–1989) και υπήρξε μαθητής και συνεργάτης του Καθηγητή Kurt Mehlhorn επί δώδεκα έτη. Ο Kurt Mehlhorn έγινε Διευθυντής του Ιντσιτούτου Πληροφορικής Max Planck της Γερμανίας το 1989. Ο Αθανάσιος Τσακαλίδης συμμετείχε, ως ένας από τους 48 συγγραφείς, στη συγγραφή του έγκριτου “Handbook of Theoretical Computer Science” (Elsevier & MIT-Press, 1990), ενός δίτομου έργου 37 κεφαλαίων και 2.269 σελίδων, συγγράφοντας με τον Καθηγητή Κ. Mehlhorn το Κεφάλαιο 6: Δομές Δεδομένων. Οι συγγραφείς είναι συνολικά 48 από 12 κράτη· μεταξύ αυτών υπάρχουν οκτώ παραλήπτες του ACM A.M. Turing Award, του πλέον διάσημου βραβείου στην κοινότητα της Πληροφορικής, που ισοδυναμεί με το Νόμπελ. Οι τεχνικές δυναμικών δομών δεδομένων που θεμελίωσε, αξιοποιήθηκαν από τον Robert Tarjan, κάτοχο του ACM Turing Award (1986), για την ανάπτυξη της θεωρίας της διαχρονικότητας (Persistence Theory). Δεκαετίες διδασκαλίας και έρευνας στο Πανεπιστήμιο Πατρών έχουν διαμορφώσει γενιές μηχανικών και ερευνητών, συνδυάζοντας την επιστημονική συνεισφορά με την καθοδηγητική δύναμη του δασκάλου.

Εργαστήριο

• 12:10 – 13:10 | Τεύκρος Μιχαηλίδης | «Μαθηματική ανάγνωση ενός έργου τέχνης: Η Μελαγχολία του Ντύρερ»

Μια περιδιάβαση σε ιδέες και προβληματισμούς που γεννιούνται με τη στοχευμένη παρατήρηση ενός έργου τέχνης. Στο συγκεκριμένο εργαστήριο αφετηρία θα είναι το μαθηματικό περιεχόμενο του έργου Μελαγχολία του Ντύρερ.

• 13:15 – 13:30 | Χάπενινγκ, stand–up–comedy και μαθηματικά – Γιώργος Κουτσουμπός

Χρησιμοποιώντας τη μορφή του stand-up-comedy θα παρουσιάσουμε τρία κομμάτια από την Ευκλείδεια γεωμετρία με έναν διαφορετικό πιο παιγνιώδη τρόπο. Θα πούμε για το φλερτ μιας ευθείας με έναν κύκλο, για το πώς γεφυρώθηκε το άσβεστο μίσος μεταξύ ορθογωνίων και ρόμβων και τέλος, το τέλος θα είναι… έκπληξη.

 

Πληροφορίες – Επικοινωνία:

Email: [email protected]

Ιστοσελίδα: https://thalesandfriends.org/el/

Facebook, X (πρώην twitter), Instagram