Αναρτήθηκε σε 20 Μαρτίου, 2025 κατηγορία: Ειδήσεις | Tags: εκπαίδευση, Επιστήμη, Έρευνα, Ιδέες, Φυσική

Συντάκτης: Γιώργος Καρουζάκης

Η κοσμολογία βρίσκεται στο κατώφλι μιας επαναστατικής ανακάλυψης που ενδέχεται να αλλάξει ριζικά όσα γνωρίζουμε έως τώρα για την ιστορία του Σύμπαντος. Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά ευρήματα, τα οποία παρουσιάζει ο αρθρογράφος David Larousserie στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde», η επιτάχυνση της διαστολής του Σύμπαντος, ένα φαινόμενο που επιβεβαιώθηκε το 1998, φαίνεται να εμφανίζει σημάδια εξασθένισης – κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις τρέχουσες θεωρίες.

Η επιστημονική ανακοίνωση παρουσιάστηκε την περασμένη Τετάρτη 19 Μαρτίου, φέρνοντας στο φως νέα στοιχεία προς αυτή την κατεύθυνση, στο πλαίσιο του συνεδρίου της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας στην Καλιφόρνια. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, η διεθνής ερευνητική ομάδα που συνδέεται με το φασματοσκοπικό όργανο DESI (Dark Energy Spectroscopic Instrument) τόνισε ότι τα νέα συμπεράματα προκύπτουν από την ανάλυση της θέσης 15 εκατομμυρίων γαλαξιών, με τους πιο απομακρυσμένους να εκτείνονται έως και 11 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Το εξειδικευμένο τηλεσκόπιο της ομάδας καταγράφει 5.000 εικόνες γαλαξιών μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Με τα δεδομένα που συλλέγει, έχει δημιουργήσει έναν τρισδιάστατο χάρτη του Σύμπαντος που επιτρέπει στους επιστήμονες να εξάγουν συμπεράσματα σχετικά με την εξέλιξη της κοσμικής διαστολής.

Παρά την επιφανειακή εντύπωση της τυχαιότητας, οι γαλαξίες δεν κατανέμονται άναρχα στο διάστημα. Η θέση τους συνδέεται άμεσα με τις πρωταρχικές συγκεντρώσεις ύλης που διαμορφώθηκαν περίπου 380.000 χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Αυτό το «αρχέγονο αποτύπωμα» καθορίζει τη χωρική κατανομή των γαλαξιών και λειτουργεί ως μία κλίμακα μέτρησης για τους επιστήμονες. «Στην ουσία, μελετάμε το μέγεθος ενός μοτίβου πάνω σε ένα μπαλόνι που διαστέλλεται», εξηγεί στη γαλλική εφημερίδα ο Christophe Yeche, ερευνητής στη Γαλλική Επιτροπή Εναλλακτικών Ενεργειών και Ατομικής Ενέργειας (CEA). «Η εξέλιξη αυτού του μοτίβου στο χρόνο μας πληροφορεί για τον ρυθμό διαστολής του Σύμπαντος».

Εάν επιβεβαιωθεί με περισσότερα δεδομένα ότι η σκοτεινή ενέργεια, η οποία αποτελεί περίπου τα δύο τρίτα του περιεχομένου του Σύμπαντος και προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του, εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, τότε οι έως τώρα βεβαιότητες των επιστημόνων για τη φύση και την εξέλιξη του Σύμπαντος θα τεθούν υπό αμφισβήτηση. Πρόκειται για μια ανατρεπτική ανακάλυψη για τους θεωρητικούς φυσικούς», σχολιάζει στην εφημερίδα, ο Philippe Brax, ερευνητής στο Ινστιτούτο Θεωρητικής Φυσικής της CEA. «Η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι απλώς μια σταθερά, κρύβει μια δυναμική, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη άγνωστων φυσικών μηχανισμών».

Ο κύριος στόχος αυτή τη στιγμή είναι η επιβεβαίωση της εγκυρότητας των αποτελεσμάτων. Η ερευνητική ομάδα του DESI θα επανεξετάσει τα υπάρχοντα δεδομένα και θα επεκτείνει τη χαρτογράφηση του Σύμπαντος, φτάνοντας τους 40 εκατομμύρια γαλαξίες. Παράλληλα, το διαστημικό τηλεσκόπιο «Ευκλείδης» θα συλλέξει νέα δεδομένα, με σκοπό την παροχή μιας οριστικής απάντησης στο ερώτημα σχετικά με τη φύση της σκοτεινής ενέργειας μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Όπως επισημαίνει, τέλος, η Pauline Zarrouk, κοσμολόγος στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και μέλος της ομάδας DESI, «ίσως πλησιάζουμε στο τέλος της εποχής της κοσμολογικής σταθεράς και στην απαρχή μιας βαθύτερης κατανόησης της σκοτεινής ενέργειας».

Πηγή: Le Monde