Αναρτήθηκε σε 9 Ιανουαρίου, 2025 κατηγορία: Ειδήσεις

Σε ένα μοναδικό εγχείρημα που συνδυάζει την ιστορική έρευνα με την τεχνική αρτιότητα, η κορυφαία λογοτεχνική επιθεώρηση London Review of Books (LRB) επιχείρησε να αναβιώσει τις τυπογραφικές μεθόδους του 17ου αιώνα, για να τιμήσει την 400ή επέτειο από την έκδοση του περίφημου First Folio (συγκεντρωτική έκδοση) των θεατρικών έργων του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. 

Το First Folio, που εκδόθηκε το 1623, επτά χρόνια μετά το θάνατο του Σαίξπηρ, αποτελεί ορόσημο στην παγκόσμια λογοτεχνία. Η συλλογή, με τον πλήρη τίτλο “Mr William Shakespeare’s Comedies, Histories, & Tragedies”, περιλάμβανε 36 έργα του μεγάλου δραματουργού, εκ των οποίων τα 18 – συμπεριλαμβανομένων του “Μάκβεθ” και της “Δωδέκατης Νύχτας” – δεν είχαν τυπωθεί ποτέ πριν.

Ο Nick Hand, τυπογράφος από το Μπρίστολ, ανέλαβε αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα, αναδημιουργώντας τις αυθεντικές συνθήκες εκτύπωσης που επικρατούσαν στην εποχή του Σαίξπηρ. Αντί να ανατυπώσει το ίδιο το Folio, επέλεξε να εφαρμόσει την τυπογραφία του παρελθόντος σε ένα άρθρο του Michael Dobson από το 2001, με τον εύστοχο τίτλο “A Series of Headaches”, το οποίο περιγράφει τη χρονοβόρα και περίπλοκη διαδικασία παραγωγής βιβλίων στις αρχές του 17ου αιώνα.

Για να τα καταφέρει χρειάστηκε να συλλέξει κηκίδες από μια βελανιδιά 800 ετών – ένα δέντρο που ήταν ήδη 200 ετών όταν γεννήθηκε ο Σαίξπηρ. Οι κηκίδες, οίδημα που δημιουργείται όταν οι θηλυκές σφήκες εναποθέτουν τα αυγά τους σε βελανίδια ή μέσα σε ιστούς του δέντρου, μετατράπηκαν σε σκόνη και, με τη βοήθεια του ειδικού κατασκευαστή μελανιού Michael Hawthorne, μεταμορφώθηκαν στο απαραίτητο μελάνι εκτύπωσης.

Για την τυπογραφική διαδικασία, η Ellen Bills, μία από τις σημαντικότερες επαγγελματίες της τυπογραφίας στην Αγγλία, χρησιμοποίησε μηχανή μονοτυπίας για τη στοιχειοθεσία. Το χαρτί, ειδικά επιλεγμένο από το ιστορικό χαρτοποιείο St Cuthberts Mill στο Somerset, κατασκευάστηκε με παραδοσιακές μεθόδους χρησιμοποιώντας καθαρό νερό από τον ποταμό Axe.

Οι ξυλογραφίες για τις εικονογραφήσεις έγιναν με τη χρήση ιαπωνικού ξύλου μανόλιας, επιλεγμένο για την ανθεκτικότητά του και την ικανότητά του να διατηρεί λεπτομερή σχέδια. Η εκτύπωση έγινε σε ένα αντίγραφο παραδοσιακού πιεστηρίου του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, αν και τελικά χρειάστηκε να γίνουν προσαρμογές και να χρησιμοποιηθεί ένα κυλινδρικό πιεστήριο για καλύτερα αποτελέσματα.

Όπως επισημαίνει ο Nick Hand στο βίντεο που ακολουθεί, η τυπογραφία αυτού του είδους, που εφευρέθηκε από τον Γουτεμβέργιο το 1450, έφερε επανάσταση στη διάδοση της γνώσης, κάνοντας τα βιβλία προσιτά στο ευρύ κοινό. Εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα, ο Σαίξπηρ έκανε κάτι παρόμοιο, εκδημοκρατίζοντας τη γλώσσα μέσω των έργων του. Το εγχείρημα μας δίνει, τέλος, τη δυνατότητα να κατανοήσουμε σήμερα την εξέλιξη, τις προκλήσεις αλλά και την ομορφιά της παραδοσιακής τυπογραφίας.

Πηγή: London Review of Books