Αναρτήθηκε σε 11 Σεπτεμβρίου, 2024 κατηγορία: Ειδήσεις

Συντάκτης: Γιώργος Καρουζάκης

Όταν ο Ilber Manavbasi προσπαθεί να μάθει ένα δύσκολο πιανιστικό ριφ, δε μελετά μόνο τις νότες. «Εξασκούμαι σε διαφορετικές συνθήκες και πλαίσια: πεινασμένος, κουρασμένος, θυμωμένος και χαρούμενος. Εξασκούμαι σε διαφορετικά κομμάτια σε ποικίλες ταχύτητες και, μερικές φορές, με διαφορετικά πιάνα», τονίζει ο Manavbasi, μεταπτυχιακός φοιτητής-ερευνητής στο Ινστιτούτο Προηγμένης Επιστήμης και Τεχνολογίας Beckman. «Η ποικιλία στην εξάσκηση είναι αυτή που με βελτιώνει ως ερμηνευτή», συμπληρώνει.

Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί και στη μάθηση, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε ο Manavbasi και οι συνάδελφοί του στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Urbana-Champaign. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η διαφοροποιημένη εξάσκηση, και όχι η απλή επανάληψη, προετοιμάζει τους ηλικιωμένους ενήλικες να απομνημονεύουν νέες πληροφορίες πιο αποτελεσματικά. Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Intelligence, υποδεικνύουν τη διαφοροποιημένη γνωστική εξάσκηση ως μια πολλά υποσχόμενη μέθοδο για τη διατήρηση της νοητικής οξύτητας με την πάροδο του χρόνου.

«Οι άνθρωποι συχνά θεωρούν ότι ο καλύτερος τρόπος για την ανάπτυξη μιας δεξιότητας είναι η συνεχής επανάληψη της ίδιας διαδικασίας, αλλά στην πραγματικότητα η αποτελεσματική απόκτηση δεξιοτήτων ενισχύεται από τη διαφοροποίηση της εξάσκησης», εξηγεί η επικεφαλής ερευνήτρια της ομάδας, Elizabeth A. L. Stine-Morrow.

Σε παλαιότερη μελέτη τους, το 1978, οι ερευνητές Kerr και Booth διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που εξασκούνταν να ρίχνουν ένα σακουλάκι φασολιών σε έναν στόχο από σταθερή απόσταση είχαν λιγότερες πιθανότητες να πετύχουν τον στόχο σε σύγκριση με τα παιδιά που εξασκούνταν να ρίχνουν από διαφορετικές αποστάσεις. Σε μεγαλύτερη κλίμακα, οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει ότι η διαφοροποιημένη εξάσκηση συμβάλλει στη βελτίωση των επιδόσεων τόσο στον αθλητισμό όσο και στις ακαδημαϊκές σπουδές.

Η πρόσφατη έρευνα επικεντρώθηκε στη «μνήμη εργασίας», μια βασική γνωστική ικανότητα που επιτρέπει την ταυτόχρονη συγκράτηση και επεξεργασία πληροφοριών κατά την εκτέλεση άλλων δραστηριοτήτων. Η ικανότητα αυτή μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, γεγονός που ώθησε τους ερευνητές να μελετήσουν αν η διαφοροποιημένη εξάσκηση μπορεί να αναχαιτίσει ή ακόμα και να βελτιώσει την κατάσταση αυτή.

Στη μελέτη συμμετείχαν 90 ηλικιωμένοι από την κοινότητα Champaign-Urbana, ηλικίας 60 έως 87 ετών. Οι συμμετέχοντες πέρασαν από τέσσερις εβδομάδες γνωστικής εκπαίδευσης, κατά τη διάρκεια των οποίων χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες. Κάθε ομάδα ακολούθησε διαφορετικά προγράμματα εξάσκησης: κάποιοι επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στο τεστ «μνήμης εργασίας» (γνωστό ως “reading span task”), ενώ άλλοι εξασκήθηκαν σε ποικίλες ασκήσεις μνήμης ή δραστηριότητες που δε σχετίζονταν με τη μνήμη.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που εξασκήθηκαν με ποικίλες ασκήσεις «μνήμης εργασίας» παρουσίασαν τη μεγαλύτερη βελτίωση στο τεστ. Παρόλο που αρχικά υστερούσαν σε απόδοση, κατάφεραν τελικά να φτάσουν τα υψηλότερα επίπεδα επιδόσεων. Αυτό το εύρημα συνδέεται με τη θεωρία του “αμοιβαίου αναπτυξιακού οφέλους” (mutualism), σύμφωνα με την οποία η ανάπτυξη μιας δεξιότητας μπορεί να ενισχύσει άλλες συναφείς δεξιότητες.

Η έρευνα της ομάδας του Manavbasi προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς η διαφοροποίηση στη γνωστική εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει τους ηλικιωμένους να διατηρήσουν τη νοητική τους οξύτητα, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την ενίσχυση της μάθησης και την πρόληψη της γνωστικής εξασθένησης που συνοδεύει τη γήρανση.

Πηγή: eurekalert.org