Θαλής + Φίλοι

Οι χάρτες στη Λογοτεχνία

Αναρτήθηκε σε 22 Νοεμβρίου, 2018 κατηγορία: Ειδήσεις | Tags: , , ,

Συντάκτης: Γιώργος Καρουζάκης

«Βάλτε έναν χάρτη στην αρχή οποιουδήποτε βιβλίου, και όλοι θα ξέρουν ότι θα ακολουθήσει μια περιπέτεια», διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο μιας νέας έκδοσης για τους χάρτες, φανταστικών και πραγματικών τόπων, που εμφανίζονται στις σελίδες αρκετών βιβλίων. Την εικονογραφημένη έκδοση, με τίτλο « The Writers Map: An Atlas of Imaginary Lands» (The University Chicago Press), επιμελήθηκε ο Βρετανός Ιστορικός Huw LewisJones, ενώ την προλογίζει ο συγγραφέας της «Τριλογίας του Κόσμου», Φίλιπ Πούλμαν.

Το ενδιαφέρον για τη δημιουργία αυτού του συλλογικού έργου, με δοκίμια που έγραψαν συγγραφείς και εικονογράφοι από διαφορετικά πεδία, βασίζεται στη σχέση που όλοι αναπτύσσουμε, από την παιδική μας ηλικία, με την ανάγνωση και το σχέδιο. Οι χάρτες που επιχειρούν να απεικονίσουν τον κόσμο ή τον τόπο μιας φανταστικής ιστορίας διεγείρουν το μυαλό, ενώ συχνά δίνουν υπόσταση και μορφή σε μέρη που μπορεί να συναντήσει κάποιος μόνο στις λογοτεχνικές αφηγήσεις.

«Για ορισμένους συγγραφείς, η δημιουργία και η προσθήκη ενός χάρτη σ’ένα βιβλίο αποτελεί βασικό στοιχείο στο χτίσιμο, στη διαμόρφωση και στον τρόπο αφήγησης της ιστορίας», σημειώνει ο επιμελητής Huw Lewis-Jones. Για άλλους, η δημιουργία ενός χάρτη είναι μια ευκαιρία να απαλλαγούν, έστω προσωρινά, από το επίπονο καθήκον της γραφής και να αντλήσουν λίγη χαρά από τη δημιουργική διαδικασία του σχεδιασμού. Αυτό το αίσθημα περιγράφει ο Βρετανός συγγραφέας Ντέιβιντ Μίτσελ : «Όσο είμαι απασχολημένος με την τοπογραφία της ιστορίας μου, δεν βρωμίζω τα χέρια μου με τους μηχανισμούς της πλοκής και του χαρακτήρα».

Ο Φίλιπ Πούλμαν θυμάται την ευχάριστη εμπειρία από την εποχή που σχεδίαζε το χάρτη στο βιβλίο του, «Η Σάλι Λόκχαρτ και η ξυπόλυτη πριγκίπισσα» (Ψυχογιός). Η σχεδιάστρια Miraphora Mina αναφέρεται στη δημιουργική πρόκληση με την οποία ήρθε αντιμέτωπη, όταν κλήθηκε να σχεδιάσει το Μαγικό Χάρτη για τις ταινίες του Χάρι Πότερ. Ο Βρετανός συγγραφέας Robert Macfarlane μνημονεύει τη δημιουργική επίδραση που είχε στη γραφή του ο χάρτης από το «Νησί των Θησαυρών», το περιπετειώδες μυθιστόρημα του Σκωτσέζου συγγραφέα Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον. Οι αναφορές εκτείνονται σε μεσαιωνικούς χάρτες, στην ιδιόμορφη τοπογεωγραφία της «Ουτοπίας» του Τόμας Μορ, στη χαρτογράφηση της Μέσης Γης στα βιβλία του Τζ. Ρ. Ρ.Τόλκιν, και φτάνουν μέχρι τη σύγχρονη εξάρτησή μας από το GPS.

Η έκδοση δεν χρησιμοποιεί τη χαρτογράφηση για να ορίσει τον πραγματικό κόσμο αλλά για να αποκαλύψει τις διαφορετικές του όψεις και για να απελευθερώσει τη φαντασία. Μια χειρονομία που προσεγγίζει την άποψη της Αγγλίδας συγγραφέως Π. Ντ. Τζέιμς, όταν χαρακτηρίζει την ανάγνωση οποιουδήποτε βιβλίου «πράξη συμβίωσης. «Μερικοί συγγραφείς», σημειώνει στο έργο της «Συζητώντας για το αστυνομικό μυθιστόρημα» (Καστανιώτης), δημιούργησαν πλασματικά μέρη με τόσες λεπτομέρειες και τόση φροντίδα ώστε, τόσο για τον συγγραφέα όσο και για τον αναγνώστη, καταλήξανε να είναι πραγματικά».

Πηγή : Open Culture, The Chicago University Press

© Copyright 2001-2018 Θαλής + Φίλοι.

designed & developed by elegrad