Thales + Friends

Τα μαθηματικά του εικοστού αιώνα: Εξέλιξη ή ανατροπή;»
2026-02-20 19:00 - 21:00 (Europe/Athens) | Έναστρον Βιβλιοκαφέ, Σόλωνος 101, Αθήνα, Greece
Ομιλητής: Τεύκρος Μιχαηλίδης

Στις 8 Αυγούστου 1900, ο Ντάβιντ Χίλμπερτ, μιλώντας στο Δεύτερο Διεθνές Συνέδριο Μαθηματικών στο Παρίσι, δεν δίστασε να «ανασηκώσει το πέπλο» για να προβλέψει τις μελλοντικές εξελίξεις της μαθηματικής έρευνας. Ως έναν βαθμό, η μαθηματική δημιουργία του εικοστού αιώνα δικαίωσε τη διορατικότητά του. Υπάρχουν, όμως, και αρκετά συμβάντα που συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια απλή, φυσιολογική εξέλιξη, αλλά σε μια «αλλαγή παραδείγματος». Η καινοτόμος προσέγγιση της έννοιας του απείρου, η αναβάθμιση της μαθηματικής αφαίρεσης σε ισχυρό ερευνητικό εργαλείο, η νέα μαθηματική ανάγνωση της φύσης και, κυρίως, η πληροφορική επανάσταση ρίχνουν καινούργιο φως στο ερώτημα «τι είναι και τι επιδιώκουν σήμερα τα μαθηματικά;» Μέσα από τη ζωή και το έργο των κορυφαίων ερευνητών του εικοστού αιώνα θα αναζητήσουμε την απάντηση – ή μάλλον τις απαντήσεις – σε αυτό το ουσιαστικό, φιλοσοφικό και συνάμα πρακτικό πρόβλημα.

«Η Γεωμετρία του Παράδοξου» στο 'Εναστρον Βιβλιοκαφέ
2026-01-16 19:00 - 21:00 | Έναστρον Βιβλιοκαφέ, Σόλωνος 101, Αθήνα, Greece
Στην ομιλία της, η εικαστικός Ζωή Κεραμέα θα παρουσιάσει και θα σχολιάσει μέρος του έργου της, προβάλλοντας ταυτόχρονα περισσότερες από 250 εικόνες. Η προβολή επικεντρώνεται σε έργα που έχουν σχέση με τη γεωμετρία, τη συμμετρία, την τοπολογία και τους κόμπους, σε έργα με μεταβλητές διαστάσεις και άλλα που προκαλούν το κοινό να συμμετάσχει. Στην τέχνη της, η επιστημονική ακρίβεια συναντά το καλλιτεχνικό παιχνίδι σε μια διαδικασία εξερεύνησης της φόρμας και του χώρου. Μέσα από τη γλυπτική, τη χαρακτική, το σχέδιο και την κεραμική, η εικαστικός αποκαλύπτει τις δυνατότητες της αναδίπλωσης: από τη δισδιάστατη επιφάνεια του χαρτιού μέχρι τις περίτεχνες τρισδιάστατες δομές των έργων της, αναδύεται ένας πρωτόγνωρος κόσμος στον οποίο οι κόμποι, οι πτυχώσεις και τα τοπολογικά παράδοξα αποκτούν υλική υπόσταση.

«Από το ιερό δισκοπότηρο των Μαθηματικών στη μοντέρνα κρυπτογραφία και τον John Nash»
2025-12-19 19:00 - 21:00 | Έναστρον Βιβλιοκαφέ, Σόλωνος 101, Αθήνα, Greece
Ομιλητής : Μιχαήλ Ρασσιάς

Στην ομιλία θα ακολουθήσουμε το νήμα μιας μαθηματικής περιπέτειας που ξεκινά από τα θεμέλια της αριθμητικής μας πραγματικότητας και οδηγεί στο «Ιερό Δισκοπότηρο» των Μαθηματικών: την περίφημη Υπόθεση Riemann. Πώς, όμως, όλα αυτά συνδέονται με την Κρυπτογραφία και την ασφάλεια των σύγχρονων επικοινωνιών;
Μέσα από ιστορικά στιγμιότυπα θα ανοίξουμε επίσης ένα παράθυρο σε μια λιγότερο γνωστή αλλά συναρπαστική ιστορία: το απολύτως απόρρητο έργο του Νομπελίστα John Nash στην Κρυπτογραφία — υλικό που έμεινε επτασφράγιστο μυστικό της NSA για σχεδόν έξι δεκαετίες, μέχρι τον αποχαρακτηρισμό του το 2012.
Ένα ταξίδι από τα βαθύτερα μυστήρια των πρώτων αριθμών μέχρι τους αόρατους μηχανισμούς της ψηφιακής ασφάλειας — εκεί όπου η θεωρία συναντά την πράξη και το αίνιγμα μετατρέπεται σε τεχνολογία.

2025-12-13 09:30 - 17:30
Από το 2008 ο Διεθνής Οργανισμός για το Θέατρο στην Εκπαίδευση IDEA (International Drama/Theatre & Education Association) έχει ορίσει την 27η Νοεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στην Εκπαίδευση και κάθε χρόνο καλεί τα μέλη του και όλ*ες όσ*ες εμπλέκονται με το θέατρο, το Εκπαιδευτικό Δράμα, τις παραστατικές τέχνες στην τυπική ή μη τυπική εκπαίδευση, να τη γιορτάζουν με εκδηλώσεις, παραστάσεις, επιμορφωτικές συναντήσεις, παρεμβάσεις σε σχολεία κ.ά.
Το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, τακτικό μέλος του IDEA, συμμετέχει και φέτος στις εκδηλώσεις αυτές διοργανώνοντας ημερίδες σε διάφορες πόλεις και καλώντας εκπαιδευτικούς, θεατροπαιδαγωγούς, καλλιτέχνες, θεατρολόγους, φοιτήτ*ριες και μαθήτ*ριες να γιορτάσουν την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στην Εκπαίδευση στις 27 Νοεμβρίου 2025.
Για φέτος το γενικό θεματικό πλαίσιο των δράσεων είναι: Μπροστά στις νέες προκλήσεις 2025: «Διεκδικώντας τις Ισότητες».
Φέτος καλούμαστε να εξερευνήσουμε, μέσα από θεατρικές δράσεις, εργαστήρια και δρώμενα, τα όρια και τις ρωγμές της κοινωνικής πραγματικότητας. Να σταθούμε απέναντι σε ό,τι χωρίζει, υποβαθμίζει, αποκλείει, φιμώνει, αναζητώντας τρόπους ενδυνάμωσης και επανασύνδεσης μέσα από τη συλλογική δημιουργία και τη δύναμη της σκηνικής πράξης. Να δούμε πώς το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως καθρέφτης και ταυτόχρονα ως μοχλός αλλαγής, ως ένα πεδίο όπου κάθε φωνή ακούγεται και κάθε άνθρωπος βρίσκει τη δική του θέση μέσα σε έναν κόσμο που μας χωρά όλους. Η φετινή θεματική «ομπρέλα» στοχεύει να απαντήσει στις ανισότητες της εποχής με αντίδοτο την αλληλεγγύη, την ενδυνάμωση, την αλληλοϋποστήριξη, τη φροντίδα. Περιλαμβάνει έννοιες / λέξεις κλειδιά, όπως κοινωνία, ανισότητες ως κοινωνικό ζήτημα, αποκλεισμός, ενδυνάμωση, συμπερίληψη, αποδοχή, συμμετοχή, συνεργασία, συλλογική δράση, μαζί.
Η ημερίδα της Θεσσαλονίκης στις 13/12/2025 περιλαμβάνει τέσσερα βιωματικά εργαστήρια και συζήτηση.

Περισσότερες πληροφορίες, εδώ

«Οι επαναστάσεις της υπολογιστικής στατιστικής»
2025-11-21 19:00 - 21:00 | Έναστρον Βιβλιοκαφέ, Σόλωνος 101, Αθήνα, Greece
Η υπολογιστική στατιστική αποτελεί έναν θεμελιώδη κλάδο της σύγχρονης στατιστικής, ο οποίος συνδυάζει στατιστικές μεθόδους με υπολογιστικά εργαλεία για την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων που δεν είναι εφικτό να λυθούν αναλυτικά. Στην ομιλία αυτή, θα παρουσιαστούν οι επαναστατικές ιδέες των τελευταίων 50 χρόνων που οδήγησαν στην έκρηξη της έρευνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Βιογραφικό ομιλητή

Ο Πέτρος Δελλαπόρτας (https://petrosdel.github.io/) είναι Καθηγητής Στατιστικής στο University College London και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι συνιδρυτής της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ. Έχει διατελέσει fellow στο Alan Turing Institute, το Εθνικό ινστιτούτο επιστήμης δεδομένων και Τεχνητής Νοημοσύνης της Μεγάλης Βρετανίας. Έχει πτυχίο μαθηματικών από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στη στατιστική και στη μηχανική μάθηση. Έχει δώσει πολλές διαλέξεις σε σχολεία και εκδηλώσεις της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ με θέματα συναφή με Πιθανότητες και Στατιστική.

Πίσω από το Πέπλο: οι μαθηματικοί του 20ού αιώνα
2025-02-07 19:00 - 21:00 | ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΠΕΚ, Ιπποκράτους 10-12, Αθήνα, Greece

Παρουσίαση βιβλίων στη Θεσσαλονίκη
2025-02-01 19:00 - 21:00 | ΜΕΣΙΕ ΣΑΡΛΟ, Γιάννη Αγγέλου 3, Χαριλάου, Θεσσαλονίκη, 54250, Greece

Εργαστήριο Ιδεών «Ιστορίες Αγνώστων – Βόλος 2024»
2024-07-05 - 2024-07-08 | Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, 28ης Οκτωβρίου 78, Βόλος, Βόλος, Greece
Με μεγάλη χαρά, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ ανακοινώνει τη διοργάνωση του καλοκαιρινού τριήμερου Εργαστηρίου Ιδεών, «Ιστορίες Αγνώστων – Βόλος 2024», σε συνεργασία με τη Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και την Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, Παράρτημα Μαγνησίας.
Ημερομηνίες και Τοποθεσία
Το φετινό εργαστήριο θα φιλοξενηθεί την Παρασκευή 5, το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Ιουλίου 2024 στις αίθουσες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στην πόλη του Βόλου (28ης Οκτωβρίου 78).
Πρόσκληση
Σας προσκαλούμε να παρακολουθήσετε τις ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις του τριημέρου και να συμμετάσχετε σε μια γόνιμη συνάντηση που συνδυάζει διαλέξεις, πρωτότυπες δράσεις και την ανταλλαγή ιδεών.
Κατά τις πρωινές διαλέξεις θα εξερευνήσουμε με πρωτότυπο και στοχαστικό πνεύμα διαφορετικές όψεις της επιστημονικής σκέψης, καλύπτοντας θέματα από τα πεδία των μαθηματικών, της φυσικής, της βιολογίας, των νέων τεχνολογιών, της ιστορίας, της λογοτεχνίας του φανταστικού και του αστυνομικού μυθιστορήματος.
Στις απογευματινές δράσεις θα οργανωθούν εργαστήρια που εξερευνούν, με καινοτόμο τρόπο, τη σχέση των εικαστικών τεχνών με την επιστήμη, τους δεσμούς της λογοτεχνίας με τον κόσμο των δεδομένων, τη διδασκαλία των μαθηματικών με την αξιοποίηση λογοτεχνικών κειμένων και αναφορών. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε, μέσα από τις διαλέξεις και τις δράσεις του εργαστηρίου, τους δεσμούς, τους φανερούς και δυσδιάκριτους συσχετισμούς που υπάρχουν ανάμεσα στις θετικές και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, καθώς και σε άλλες μορφές έκφρασης.
Μπορείτε να δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων, εδώ.
Η παρακολούθηση των διαλέξεων και των δράσεων του τριημέρου είναι ελεύθερη
Παρακαλούνται όσοι ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τις εκδηλώσεις του εργαστηρίου να μεριμνήσουν εγκαίρως για τη μετάβασή τους και τη διαμονή τους στην πόλη του Βόλου.
Παρακαλούμε επίσης θερμά το κοινό να προσέρχεται στις εκδηλώσεις την καθορισμένη ώρα του προγράμματος. Η έγκαιρη προσέλευση είναι απαραίτητη για την ομαλή διεξαγωγή των εκδηλώσεων. Σας ευχαριστούμε για την κατανόηση και τη συνεργασία σας.

Ένα πτώμα στην αυλή της Αμαλίας", "Εικασία 3Ν + 1" στο ΖΑΤΟPEK BOOK CAFE
2024-05-30 20:00 - 22:00 | ZATOPEK Book Cafe, Π. Τσαλδάρη 209,, Καλλιθέα, Greece

Τιθασεύοντας το Άπειρο | Spinoza & Cantor
2024-04-26 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ο Spinoza, o ευγενέστερος των φιλοσόφων, επιχειρεί τον 17ο αιώνα να ταξινομήσει το Άπειρο στο δικό του ιδιαίτερο φιλοσοφικό σύστημα της «Ηθικής». Ο Cantor, δύο αιώνες αργότερα, κατορθώνει να τιθασεύσει με τα δικά του εργαλεία τα μαθηματικά Άπειρα. Σε αυτή τη συνάντηση, θα αναζητήσουμε συγγένειες και αναλογίες μεταξύ των δύο προσεγγίσεων.
Ομιλητής: Αντώνης Περιβολάκης

Street Mathematics: Μαθηματικά του Δρόμου (και του Παράδρομου)
2024-03-22 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Aρκούν άραγε η προπαίδεια ή οι προσθαφαιρέσεις που μάθαμε στις μικρές τάξεις για να τα βγάλουμε πέρα στις καθημερινές μας συναναστροφές; Πώς είναι η ζωή σε κοινωνίες ανθρώπων που συναλλάσσονται με αριθμητικούς υπολογισμούς που δεν έχουν διδαχθεί; Η συναρπαστική σημασία των κρυμμένων αριθμών στην καθημερινή μας ζωή είναι το θέμα που θα διερευνήσουμε μαζί.

Ομιλητής: ο μαθηματικός, συγγραφέας και μεταφραστής Στάμος Τσιτσώνης

«Tοπολογικές Σπουδές»: Πέρα από ένα μουσικό έργο, προς έναν «μουσικό τόπο»
2024-02-16 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Μία τοπολογία ηχοχρωμάτων γίνεται παλέτα για τη δημιουργία ενός μουσικού έργου. Ή μάλλον, κάτι περισσότερο: για τη δημιουργία μίας μήτρας μουσικών εκδοχών, για οποιαδήποτε όργανα.
Οι μουσικοί που το παίρνουν στα χέρια τους, λαμβάνουν κάτι περισσότερο από μία παρτιτούρα: λαμβάνουν έναν χάρτη πλοήγησης και οδηγίες χρήσης του, για να δημιουργήσουν τη δική τους διαδρομή. Ο χάρτης αυτός τους ωθεί σε μία διαδραστική σχέση με το έργο, ταυτόχρονα ενισχύοντας τη συλλογική επικοινωνία μεταξύ τους. Όλες οι δυνατές διαδρομές όλων των πιθανών μουσικών οργάνων, αν ενωθούν, σχηματίζουν έναν «μουσικό τόπο», κάτι πολύ μεγαλύτερο και ευρύτερο από την συνήθη έννοια του μουσικού έργου.
Η συνθέτρια Φανή Κοσώνα θα εξηγήσει την κατασκευή, το μαθηματικό υπόβαθρο, την ηχητικότητα του έργου της και την μη συμβατική μουσική του σημειογραφία. Ο κοντραμπασίστας Γιώργος Κοκκινάρης θα δώσει το παρών μαζί με το κοντραμπάσο του, για να καταθέσει την εμπειρία του από την οπτική γωνία του ερμηνευτή και να παρουσιάσει ζωντανά παραδείγματα.

Abel - Galois: Βίοι ... Σουπερνόβα
2024-01-26 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
«Η ιδιοφυΐα του Niels Henrik Abel (1802-1829) και του Évariste Galois (1811-1832)», έγραφε ο Αυστριακός μαθηματικός Emil Artin, «θα μπορούσε να συγκριθεί μόνο με ένα σουπερνόβα – ένα αστέρι που εκρήγνυται και, για λίγο, επισκιάζει τα δισεκατομμύρια αστέρια στον γαλαξία που τον φιλοξενεί». Η πορεία της σκέψης και της ζωής τους έχει μεγάλο ενδιαφέρον, όχι μόνο επιστημονικό.
Ο Γάλλος Galois χαρακτηρίστηκε «ρομαντικός μαθηματικός», ενώ ο Νορβηγός Abel «φτωχός μαθηματικός», κυρίως από τον τρόπο που έζησε. Και οι δύο πέθαναν νέοι. Ο Abel, σε ηλικία 27 ετών, από φυματίωση, και ο Galois, σε ηλικία 21 ετών, ύστερα από τον σοβαρό τραυματισμό του σε μία μονομαχία σχετική με έναν ανεκπλήρωτο έρωτα.
Στην ομιλία αυτή, η μαθηματικός Άλκηστις Πατρινέλη, θα παρουσιάσει σημαντικές στιγμές από την πορεία των δύο σπουδαίων μαθηματικών, που, αν και έζησαν λίγο, πρόλαβαν να αφήσουν στις επόμενες γενιές ένα γόνιμο έργο που τροφοδοτεί την επιστημονική σκέψη μέχρι σήμερα.

Ρόμπερτ Οπενχάιμερ: Επιστήμη και ηθικά διλήμματα στη δίνη του Πολέμου
2023-12-01 18:00 - 21:00 | Βιβλιοπωλείο IANOS, Σταδίου 24, Αθήνα, Greece
Πώς ένας ιδιοφυής επιστήμονας συμβάλει στη δημιουργία ενός ισχυρού όπλου μαζικής καταστροφής που απειλεί την ανθρωπότητα; Με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου, που τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ, «Ο Θρίαμβος και η Τραγωδία του Ρόμπερτ Oπενχάιμερ» των Kai Bird και Martin J. Sherwin (ΤΡΑΥΛΟΣ) και την προβολή της βιογραφικής ταινίας «Οπενχάιμερ», που σκηνοθέτησε ο Christopher Nolan, θα επιχειρήσουμε να φωτίσουμε της διαφορετικές όψεις της προσωπικότητας του «πατέρα της ατομικής βόμβας» στη δίνη μιας ταραγμένης εποχής.
Ο καθηγητής Ιστορίας Κώστας Κωστής, ο συγγραφέας και μαθηματικός Τεύκρος Μιχαηλίδης, και ο Ομότιμος Ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» Γιώργος Φανουράκης θα προσεγγίσουν τον περιπετειώδη βίο του Οπενχάιμερ, θα επανεξετάσουν καίρια ερωτήματα γύρω από τον ρόλο των επιστημόνων στην πολιτική και στον πόλεμο, θα συζητήσουν για τη μεταμόρφωση του «δημιουργού» της ατομικής βόμβας σε υπέρμαχο του περιορισμού της αλόγιστης παραγωγής ατομικών όπλων. Η περιπέτεια του Οπενχάιμερ δεν αφορά μόνο την αυγή της ατομικής εποχής και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι βαθιά συνυφασμένη με τις ιδεολογικές και γεωπολιτικές αναταράξεις που διαμόρφωσαν τη μακρόχρονη σύγκρουση του Ψυχρού Πολέμου και επηρεάζουν, μέχρι σήμερα, την πορεία του σύγχρονου κόσμου.

WIZZLE κατά του Alzheimer: Ένα μαθηματικό παιχνίδι που σχεδιάζεται από μαθητές
2023-11-10 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ο μαθηματικός Νίκος Τερψιάδης θα μας συστήσει το wizzle, ένα διασκεδαστικό παιχνίδι σκέψης και δημιουργικότητας με κρυμμένα μαθηματικά και, παράλληλα, ένα serious game με εφαρμογές στην ιατρική και στην εκπαίδευση.
Αντλώντας έμπνευση από τα έργα του Ολλανδού εικαστικού καλλιτέχνη M. C. Eshcer, το παιχνίδι ενσωματώνει τις συμμετρίες στον σχεδιασμό και στην λειτουργία του, αναδεικνύοντας τις διασυνδέσεις των μαθηματικών με τις εικαστικές τέχνες.
Το wizzle, το οποίο σχεδιάζεται και παράγεται από την μαθητική επιχείρηση Isometricks του Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος Μαθητικών Εικονικών Επιχειρήσεων του Junior Achievement Greece, έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις: το 1o Βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Κοινωνικής Καινοτομίας και το 1ο Βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Καλύτερη Εικονική Επιχείρηση 2023 του JA Greece, το 2ο Βραβείο στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Social Innovation Relay Gobal Final 2023 και το 1ο Βραβείο στον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό Company of the Year 2023 του JA Europe.
Οι συμμετρίες, τις οποίες αξιοποίησαν οι μαθητές στη δημιουργία του παιχνιδιού, παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος με συμμετρίες, περιβάλλεται από συμμετρίες, λειτουργεί και σκέφτεται με συμμετρίες. Όλοι οι πολιτισμοί που άκμασαν στον πλανήτη, ακόμη και αυτοί που δεν είχαν αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους, ανέπτυξαν στις διακοσμητικές τους τέχνες τις ίδιες ακριβώς μαθηματικές ιδέες που σήμερα περιγράφονται από την σύγχρονη γλώσσα των γεωμετρικών μετασχηματισμών. Με το μαθηματικό υπόβαθρο που ενσωματώνει, το wizzle μπορεί να συμβάλλει στην καλλιέργεια νοητικών και χωρικών δεξιοτήτων οι οποίες είναι σημαντικές για την λειτουργικότητα του ανθρώπου, βρίσκονται στο παρασκήνιο της γεωμετρικής σκέψης και τις χρησιμοποιούν οι μαθητές στην διαπραγμάτευση της σχολικής Γεωμετρίας. Αυτές τις δεξιότητες και τις αντίστοιχες λειτουργικότητες αρχίζουν να χάνουν τα άτομα που πάσχουν από τη νόσο Alzheimer και από συγγενείς διαταραχές.
Περισσότερες πληροφορίες, εδώ

Ιστορίες Αγνώστων 2023 | Πόρος
2023-07-07 - 2023-07-10 | Gallery CITRONNE, Πλατεία Αφων Βιρβίλη, Πόρος, 18020, Ελλάδα
Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ αναβιώνει, σε συνεργασία με την γκαλερί CITRONNE, στο νησί του Πόρου, μία παλαιότερη, επιτυχημένη δραστηριότητά της. Είναι οι περίφημες «Ιστορίες Αγνώστων», ένα καλοκαιρινό Εργαστήριο Ιδεών επικεντρωμένο στη σχέση της επιστήμης με την αφήγηση αλλά και με την τέχνη.
Η συνάντηση απευθύνεται σε όσους αγαπούν τη λογοτεχνία και τα μαθηματικά, αλλά και κάθε δραστηριότητα που επιχειρεί να αναδείξει τους δεσμούς που υπάρχουν ανάμεσα στις θετικές και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, και σε άλλες μορφές έκφρασης.
Το τριήμερο Εργαστήριο στο νησί της σεφερικής Κίχλης περιλαμβάνει έξι πρωινές διαλέξεις, με θέματα που εξερευνούν τη μαθηματική σκέψη, την τέχνη, την αφήγηση και τη λογοτεχνία, και έξι απογευματινές Λέσχες Ανάγνωσης με βιβλία επιστημονικού, φιλοσοφικού αλλά και αστυνομικού ενδιαφέροντος.
Περισσότερες πληροφορίες, εδώ

Όμιλος "Μαθηματικά και Λογοτεχνία" | Απολογισμός
2023-05-16 09:30 - 23:30 | 2o ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, Τιμολέοντος Φιλήμονος 30-32 - Έλενας Βενιζέλου, Athens, Greece
O Όμιλος “Μαθηματικά και Λογοτεχνία” του 2ου Προτύπου ΓΕΛ Αθηνών θα πραγματοποιήσει τον ετήσιο απολογισμό του την Τρίτη 16-5-2023 στο Αμφιθέατρο του σχολείου στις 9.30 το πρωί. Η εκδήλωση είναι ανοικτή σε μαθήτριες, μαθητές, γονείς και σε κάθε ενδιαφερόμενο.

Όψεις του Απείρου: από την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία στα σύγχρονα Μαθηματικά
2023-04-28 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Η Ιωάννα Δοργιάκη, η Σταυρούλα Παπανικολάου και ο Δρ. Κώστας Σταυρόπουλος, μέλη της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, συζητούν με τον Δρ. Γιάννη Σταματέλλο, ιδρυτή και πρόεδρο του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας και Τεχνολογίας για τις όψεις του απείρου στην αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία.
Η παρουσίαση θα εστιάσει στη φιλοσοφία του απείρου και στις ποικίλες θεωρητικές του όψεις στους αρχαίους Έλληνες στοχαστές, αναζητώντας τις πιθανές τους αντηχήσεις στις σύγχρονες αντιλήψεις για την έννοια του απείρου.
Από την ίδρυσή της, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ επιχειρεί να αναδείξει, με μία σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών, τους δεσμούς που υπάρχουν ανάμεσα στα μαθηματικά και στην αφήγηση, όσα ενώνουν την επιστήμη με τις τέχνες, τη λογοτεχνία με τη σύγχρονη σκέψη. Στη συζήτησή τους, οι συνομιλητές θα εξετάσουν μέσα από την αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία και την ιστορία των Μαθηματικών την ιδέα του απείρου.
Τη συνομιλία θα συντονίσει η μαθηματικός και μέλος της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, Μαρία Φαλίδα.

Ημερίδα: Ιδέες για την καρποφορία του νέου θεσμού των Εκπαιδευτικών Ομίλων
2023-02-18 10:00 - 14:00 | Ιωνίδειος Πρότυπος Σχολή Πειραιά, Σωτήρος Διός, 17, Πειραιάς, Greece
Η διδασκαλία των μαθηματικών δεν περιορίζεται στο σχολικό πρόγραμμα ούτε αποκλειστικά στις σελίδες των σχολικών βιβλίων. H λογοτεχνία, το θέατρο, οι εικαστικές τέχνες, η μουσική, οι ψηφιακές εφαρμογές, οι κατασκευές μπορούν να λειτουργήσουν ως εναλλακτικές πύλες εισόδου στη μαθηματική επιστήμη. Όλες αυτές οι δραστηριότητες, σε συνδυασμό με την παραδοσιακή διδασκαλία, μπορούν να μετατρέψουν τη μάθηση σε μία συναρπαστική περιπέτεια.
Από το 2005, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ δραστηριοποιείται σε αυτήν την κατεύθυνση. Με αιχμή του δόρατος τις λέσχες ανάγνωσης μαθηματικής λογοτεχνίας, πλαισιωμένες από ποικίλες διαθεματικές δράσεις που ξεκινούν από τις σελίδες ενός λογοτεχνικού βιβλίου, τα πολυάριθμα μέλη μας έχτισαν ενδιαφέρουσες διδακτικές προτάσεις. Πολλές από αυτές, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πηγή έμπνευσης για την οργάνωση του νέου θεσμού των σχολικών Εκπαιδευτικών Ομίλων.
Στην ημερίδα, εκπαιδευτικοί από διαφορετικά σχολεία της Αττικής θα μοιραστούν τις ιδέες και τις εμπειρίες τους, και θα συζητήσουν με τους συναδέλφους τους τις προοπτικές που ανοίγονται από τον νέο θεσμό. Στο τέλος της ημερίδας, θα υπάρξει αρκετός χρόνος για ερωτήσεις και διάλογο.

Τα Μαθηματικά της Τεχνητής Νοημοσύνης
2023-01-11 19:00 - 21:00 | Σχολή Μωραΐτη,, Αλ. Παπαναστασίου & Αγ. Δημητρίου, Π. Ψυχικό, Ψυχικό, Greece
Ο Πέτρος Δελλαπόρτας, καθηγητής Στατιστικής στο University College London και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ιδρυτικό μέλος επίσης της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, συζητά με τον Κωνσταντίνο Δασκαλάκη, καθηγητή της Επιστήμης των Υπολογιστών στο ΜΙΤ, για τον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Από την ίδρυσή της, η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ επιχειρεί να αναδείξει, με μία σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών, τους δεσμούς που υπάρχουν ανάμεσα στα μαθηματικά και στην αφήγηση, όσα ενώνουν την επιστήμη με τις τέχνες, τη λογοτεχνία και τη σύγχρονη σκέψη. Στη συζήτησή τους, οι δύο συνομιλητές θα εξετάσουν τα μαθηματικά θεμέλια και τις τελευταίες εξελίξεις στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης που η ανάπτυξή της αξιοποιεί επίσης τη γνώση που προέρχεται από θεωρητικά πεδία και υπόσχεται ότι θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο ζωής στον σύγχρονο κόσμο.

Γυναίκες Μαθηματικοί | Από τη σκιά στο φως
2022-11-25 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλήτριες: Άλκηστη Πατρινέλη, Μαρία Φαλίδα
Τι συζητήσεις θα έκαναν, αν μπορούσαν να συναντηθούν σήμερα, η Υπατία με την Έμι Νέτερ, η Μαριάμ Μιρζαχανί με τη Μαρία Ανιέζι, η Κάθριν Τζόνσον με τις αδελφές Μπουλ; Οι δύο ομιλήτριες θα επιχειρήσουν, μέσα από έναν διάλογο, να κάνουν μία ιστορική αναδρομή στη ζωή των γυναικών που διέπρεψαν στον τομέα των μαθηματικών στο πέρασμα του χρόνου: το έργο τους, η επίδρασή του στην εξέλιξη της επιστήμης, οι κοινωνικές συνθήκες και άλλοι λόγοι που κράτησαν τις γυναίκες μαθηματικούς στη σκιά είναι ορισμένα από τα θέματα που θα αναπτυχθούν στην ομιλία.

Διαδικτυακή ημερίδα: “Μαθηματικά γιατί;”
2021-10-16 10:00 - 14:00
Η διδασκαλία των μαθηματικών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης συνοδεύεται συχνά από παρεξηγήσεις και προβλήματα που σχετίζονται κυρίως με τη δυσκολία μετάδοσης της μαθηματικής γνώσης. Υπάρχουν όμως εναλλακτικοί τρόποι διδασκαλίας των μαθηματικών; Υπάρχουν τρόποι που μπορούν να διεγείρουν τη φαντασία και το ενδιαφέρον των μαθητών; Είναι εφικτό να μετατρέψει κάποιος τα μαθηματικά της σχολικής τάξης σε συναρπαστική περιπέτεια; Να ενεργοποιήσει τους κρυφούς και φανερούς δεσμούς τους με τη λογοτεχνία, την τέχνη, την καθημερινότητα και την ψηφιακή πραγματικότητα;
Δώδεκα εκπαιδευτικοί, μέλη της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, με πολυετή διδακτική παρουσία, στην οποία έχουν αξιοποιήσει αφηγηματικούς κώδικες και ευφάνταστες μεθόδους διδασκαλίας, θα επιχειρήσουν να δείξουν πως η μαθηματική γλώσσα δεν είναι πάντα εσωστρεφής και κλειστή. Και ότι τα μαθηματικά δεν απευθύνονται μόνο σε μυημένους.
Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, μέσω της πλατφόρμας Webinar του ΖΟΟΜ, το Σάββατο 16 Οκτωβρίου 2021, από τις 10 το πρωί έως τη 1:30 το μεσημέρι. Όσοι επιθυμούν, μπορούν να την παρακολουθήσουν ζωντανά κάνοντας κλικ εδώ, ύστερα από την εγγραφή τους (registration) στη σχετική σελίδα της εκδήλωσης.
Όλοι οι εγγεγραμμένοι συμμετέχοντες που θα παρακολουθήσουν την ημερίδα θα λάβουν πιστοποιητικό συμμετοχής

Ο Πυθέας, η Θούλη και ένα ταξίδι σε άγνωστους κόσμους
2020-02-14 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλήτρια: Μαρία Τερδήμου
Ο Πυθέας (4ος αι. π. Χ. ) γεωγράφος, αστρονόμος με καταγωγή από την Μασσαλία, μια από τις σπουδαιότερες ελληνικές αποικίες, μας είναι γνωστός, κυρίως, λόγω του ταξιδιού που επιχείρησε, ταξίδι τολμηρό για την εποχή του, από τη Μασσαλία μέχρι και, πιθανόν, τον Αρκτικό κύκλο. Το ταξίδι αυτό περιγράφει ο ίδιος στο έργο του Περί Ωκεανού, από το οποίο βέβαια σώζονται μόνο αποσπάσματα, σε αναφορές άλλων συγγραφέων όπως είναι ο Στράβων, ο Πολύβιος, ο Ερατοσθένης, ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος και αρκετοί άλλοι.
Πρόθεσή μας είναι να ταξιδέψουμε μαζί με τον Πυθέα, ο οποίος ξεκίνησε από τη Μασσαλία και έφτασε στον Ατλαντικό είτε διασχίζοντας την ενδοχώρα της Γαλλίας είτε περνώντας το στενό του Γιβραλτάρ, διέπλευσε την Μεγάλη Βρετανία υπολογίζοντας, μάλιστα, με μεγάλη ακρίβεια την περίμετρό της. Τελικά, οδηγήθηκε στη μυστηριώδη νήσο Θούλη. Μέσα από τις περιγραφές της νήσου που ο ίδιος μας δίνει, και κυρίως μέσα από την αναφορά ότι στη θαλάσσια περιοχή της νήσου, η θάλασσα «δεν είναι σκληρός πάγος, δεν είναι νερό, δεν είναι αέρας», πολλές εικασίες έχουν γίνει για την ταυτότητά της. Άλλοι μιλάνε για την Ισλανδία, άλλοι για τις ακτές της Νορβηγίας, και κάποιοι άλλοι για περιοχή του Αρκτικού κύκλου. Ασφαλή απάντηση, όμως, στο ερώτημά μας είναι σίγουρο ότι δεν θα λάβουμε ποτέ.
Σήμερα, η γενέθλια πόλη του τον τιμά αφιερώνοντάς του ανδριάντα έξω από το χρηματιστήριο της πόλης, που υπενθυμίζει στον επισκέπτη ότι δίχως τόλμη, που κάποιες φορές μεταφράζεται και σε αποκοτιά, το άγνωστο δεν γίνεται ποτέ γνωστό.

Συμμετρία και Χρυσή Τομή στα Κυκλαδικά Ειδώλια
2020-01-10 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλήτρια: Στέλλα Δημητρακοπούλου
Διάλεξη
Συμμετρία και Χρυσή Τομή στα Κυκλαδικά Ειδώλια ή άλλως ειπείν τα Μαθηματικά στον Κυκλαδικό Πολιτισμό. Υπήρχαν άραγε τα Μαθηματικά την εποχή εκείνη, την 3η π.Χ. χιλιετία; Μήπως εν τέλει τα Μαθηματικά προϋπάρχουν σύμφωνα με το Πλατωνικό πρότυπο ή είναι δημιούργημα-κατασκεύασμα της ανθρώπινης σκέψης-δημιουργίας;
Τα αναπάντητα αυτά φιλοσοφικά και όχι μόνο ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε και παράλληλα θα ανασκάψουμε ως άλλοι αρχαιολόγοι για να ανακαλύψουμε ποια μαθηματικά ενκρύπτονται μέσα στην Κυκλαδική Τέχνη. Συγχρόνως, με αφορμή τα κυκλαδικά ειδώλια θα τολμήσουμε μια μικρή περιήγηση στον μαγικό κόσμο της συμμετρίας και της χρυσής τομής μέσα από τη ματιά της Μαθηματικής Επιστήμης.

Επιστήμη και λογιοσύνη κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας
2019-12-20 07:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλήτρια: Μαρία Δ. Ευθυμίου
Αντίθετα από την εντύπωση που υπάρχει ότι, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, η εκπαίδευση των Ελλήνων ήταν υπό διωγμόν, η παιδεία ήταν παρούσα με επιτεύγματα καθόλου αμελητέα για εκείνη την εποχή. Λειτουργούσε ένα δίκτυο σχολείων, μερικά εκ των οποίων υψηλού επιπέδου, με ενημερωμένη Βιβλιοθήκη και αίθουσες πειραμάτων Φυσικής και Χημείας. Οι δε Έλληνες των παροικιών της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης βρίσκονταν σε επαφή με τα πιο προχωρημένα ρεύματα σκέψης και επιστήμης της εποχής, τα οποία και μετέφεραν στους Έλληνες, καθώς και σε όλα τα Βαλκάνια.

Aρίσταρχος, Πτολεμαίος, Κοπέρνικος
2019-11-22 14:10 - 16:10 | 2ο Πρότυπο ΓΕΛ, Τιμολέοντος Φιλήμονος 34, Αμπελόκηποι, Αθήνα, Greece

M. C. Escher | Mαθηματικός χωρίς να το ξέρει
2019-11-21 18:00 - 20:00 | Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Leof. El. Venizelou 70, Kallithea, Greece
Ομιλητής: Τεύκρος Μιχαηλίδης
O M.C. Escher θεωρείται, δικαίως, ως ο χαράκτης που οι ιδέες και οι δημιουργίες του έχουν τη μεγαλύτερη συνάφεια με τα μαθηματικά. Ωστόσο, ο ίδιος επανειλημμένα είχε δηλώσει ότι δεν κατανόησε ποτέ τα μαθηματικά ούτε ως μαθητής ούτε αργότερα όταν στις παρέες του συγκαταλέγονταν μερικοί από τους κορυφαίους μαθηματικούς του εικοστού αιώνα. Στην παρουσίασή μου επιχειρώ να ερμηνεύσω αυτή τη «λανθάνουσα» μαθηματική ιδιοφυΐα που χαρακτηρίζει το έργο του Escher και να μελετήσω την τέχνη του από τη σκοπιά του μαθηματικού.

Η φυσική φιλοσοφία στα Βαλκάνια κατά τον 18ο και 19ο αιώνα
2019-10-18 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλητής: Γιώργος N. Βλαχάκης
Από την αυγή του 18ου αιώνα, η οποία στην Ευρώπη αλλά και συνακόλουθα στην καθ’ ημάς Ανατολή χαρακτηρίστηκε ως ο Αιώνας των Φώτων, μέχρι και τα μέσα του 19ου αιώνα όπου ο ενιαίος βαλκανικός χώρος τεμαχίζεται στα εθνικά κράτη που αποκτούν την ανεξαρτησία τους σταδιακά από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι επιστήμες, τα μαθηματικά και η φυσική φιλοσοφία αποτελούν όχημα όχι μόνο για την απόκτηση γνώσης αλλά και για τη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης.
Ειδικότερα, η φυσική φιλοσοφία αποτελεί το βασικό μέσο για την καταπολέμηση της αμάθειας και της δεισιδαιμονίας, και σημαντικοί λόγιοι της εποχής επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους στη διάχυση της νέας γνώσης που έρχεται από τη Δύση. Κάποιες φορές, αυτές οι προσπάθειες αντικαθρεφτίζονται και σε κείμενα ξένων περιηγητών οι οποίοι επισκέπτονται την Οθωμανική Αυτοκρατορία και εντυπωσιάζονται από την ύπαρξη σημαντικών σχολείων όπου διδάσκονται επαρκώς και τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες.
Σήμερα, ύστερα από περίπου μισό αιώνα συστηματικής διερεύνησης του θέματος από τους ιστορικούς της επιστήμης, φαίνεται ότι ακόμα υπάρχουν στοιχεία που έρχονται αναπάντεχα στο φως και πλουτίζουν την εικόνα που έχουμε για αυτή την τόσο ενδιαφέρουσα περίοδο. Αξίζει, τελικά, να προσπαθήσουμε να τη φέρουμε στο επίκεντρο, καθώς μάλιστα πλησιάζει και η 200ή επέτειος από την Επανάσταση του 1821.
Είσοδος ελεύθερη

Από τα Πλατωνικά Στερεά και τον Παράδεισο του Δάντη στο σχήμα του Σύμπαντος
2019-05-17 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Κατά την κοσμολογική θεωρία του Πλάτωνα, όπως διατυπώνεται στον Τίμαιο, το Σύμπαν είναι κατασκευασμένο με βάση πέντε κανονικά στερεά: το τετράεδρο, τον κύβο, το οκτάεδρο, το εικοσάεδρο και το «αινιγματικό» δωδεκάεδρο, τα οποία, αντίστοιχα, εκπροσωπούν τη φωτιά, τη γη, τον αέρα και τον αιθέρα. Στη Θεία Κωμωδία, 1600 χρόνια αργότερα, ο Δάντης παρουσιάζει το Σύμπαν ως σφαίρα χωρίς σύνορο, η οποία αποτελείται από ομόκεντρες σφαίρες.
Πόσο σχετίζονται οι δύο αυτές απόψεις με το σχήμα του Σύμπαντος;
Η ταξινόμηση των στερεών την οποία προτείνει ο L. Euler δεν βασίζεται στα γεωμετρικά τους χαρακτηριστικά, αλλά στο πλήθος των κορυφών, των εδρών και των ακμών. Αυτό σημαίνει πως ένα πλατωνικό στερεό είναι ισοδύναμο με μια σφαίρα. Υπάρχει, όμως, κάτι πιο «απλό» από μια σφαίρα; Σύμφωνα με την εικασία του Poincaré, η απάντηση είναι όχι. Η απόδειξη της εικασίας μάς δίνει την ευκαιρία να δούμε το σχήμα του Σύμπαντος όπως το είδαν ο Πλάτωνας και ο Δάντης.

Επιστημονικές έρευνες | Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία
2019-03-29 19:00 - 21:00 | Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών Αποστόλου Παύλου 37, Θησείο, Αθήνα, Greece
Ομιλητής
Πέτρος Δελλαπόρτας

Ο Πέτρος Δελλαπόρτας είναι συνιδρυτής της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο University College London. Από το 2016 είναι fellow στο Alan Turing Institute, το Εθνικό ινστιτούτο επιστήμης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης της Μεγάλης Βρετανίας.
Διάλεξη
Πόσο δύσπιστοι είσαστε όταν διαβάζετε τα αποτελέσματα μιας επιστημονικής μελέτης; Πόσο αξιόπιστες θεωρείτε τις τελευταίες έρευνες που διαβάσατε για τη σεξουαλική συμπεριφορά των Ελλήνων ή για το πώς σκοπεύουν να ψηφίσουν; Έχετε εμπιστοσύνη στις επιστημονικές έρευνες που προτείνουν να εμβολιάσετε τα παιδιά σας;
Θα συζητήσουμε τις μεροληψίες μας και πώς η (καλή) επιστημονική έρευνα προσπαθεί να τις αποφύγει. Θα προτείνω να αυξήσουμε την εμπιστοσύνη μας προς την επιστήμη απαιτώντας, ταυτόχρονα, περισσότερη αξιοπιστία από τους επιστήμονες.
